Isoqjanov Ilyos | Python
💡 Python if shartlari va tekshirish ketma-ketligi
Pythonda if dagi shartlar operatorlarga qarab tekshiriladi va short-circuit (qisqa tutashuv) baholash qo‘llanadi.
1️⃣ and operatori
if shart1 and shart2:
...
• Python chapdan o‘nga tekshiradi.
• Agar birinchi shart False bo‘lsa, ikkinchi shartni tekshirmaydi.
• Foydasi: keraksiz tekshiruvdan qochadi va xatolardan saqlaydi.
Misol:
if os.path.exists("data.txt") and os.access("data.txt", os.R_OK):
print("Fayl mavjud va o'qishga ruxsat berilgan")
• and bilan birinchi shart (os.path.exists("data.txt")) chapdan tekshiriladi.
• Agar fayl mavjud bo‘lmasa, ikkinchi shart (os.access) tekshirilmaydi, xatolik bo‘lmaydi.
2️⃣ or operatori
if shart1 or shart2:
...
• Python ham chapdan o‘nga tekshiradi.
• Agar birinchi shart True bo‘lsa, ikkinchi shartni tekshirmaydi.
• Foydasi: kerakli shart allaqachon True bo‘lsa, qolganlarini tekshirmasdan o‘tadi.
Misol:
if x == 0 or 10 / x > 1:
print("Shart bajarildi")
Agar x == 0 True bo‘lsa, 10 / x hech qachon tekshirilmaydi → ZeroDivisionError bo‘lmaydi.
✅ Xulosa
• Short-circuiting: Python faqat kerakli shartlarni tekshiradi.
• and: birinchi shart False bo‘lsa, qolganlari tekshirilmaydi.
• or: birinchi shart True bo‘lsa, qolganlari tekshirilmaydi.
• Shuning uchun shartlarni xatolik va samaradorlik nuqtai nazaridan tartiblang.
4 · 708 ·