بوفنامه 𓅓

در ستایش دختر ، از نخستین اسطوره تا آخرین مقاومت پیش از آن‌که مردان برای جهان قانون بنویسند، پیش از آن‌که پادشاهان مرز بکشند و نام خود را بر سنگ‌ها حک کنند، زمین در سکوت خود چیزی را می‌پروراند که بعدها نامش را زندگی گذاشتند. و زندگی، در تمام صورت‌های شگفت‌انگیزش، بارها با چهره‌ی یک زن به جهان آمد. در اساطیر یونان، آتنا از سر زئوس زاده شد، با زره و نیزه، خردمند و جنگاور. آرتمیس، کمان‌به‌دست، آزادی خود را در جنگل‌ها جست‌وجو کرد و حاضر نشد زندگی‌اش را به خواست دیگران واگذار کند. در اساطیر بین‌النهرین، اینانا به قلمرو تاریکی قدم گذاشت. به جایی که قدرت، حتی برای خدایان نیز بهایی سنگین داشت. و در اساطیر ایران، آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها و باروری، نماد پاکی، زایندگی و نیرویی بود که زندگی را در رگ‌های جهان جاری می‌کرد. اسطوره‌ها، هرکدام به زبانی، چیزی را به یادمان می‌آورند: زن تنها تماشاگر آفرینش نیست، گاهی خرد است، گاهی جنگ، گاهی عشق و گاهی همان نیروی سرکشی که اجازه نمی‌دهد جهان به سکون تن بدهد. اما زیبایی دختر، پیش از آن‌که در شعرها و مجسمه‌ها زندانی شود، چیزی فراتر از صورتی زیبا بود. زیبایی او در خنده‌ای بود که خانه‌ای خاموش را زنده می‌کرد، در ذهنی که سوال می‌پرسید، در دستی که دستی دیگر را می‌گرفت، در شجاعتی که می‌توانست از میان ترس عبور کند و در قلبی که با وجود تمام زخم‌های جهان، هنوز توان دوست‌داشتن داشت. و چه ظلم عجیبی است اگر از میان تمام این شکوه، تنها چهره‌اش را ببینیم. دختر نه افتخار یا ننگ یک مرد و نه موجودی که ارزشش را باید با میزان اطاعتش سنجید. او انسانی مستقل است، با رویاهایی که شاید هیچکس جز خودش معنایشان را نداند، با حق انتخاب، با حق اشتباه‌کردن، با حق نه گفتن و با حق ساختن زندگی‌ای که قرار نیست نسخه‌ی مورد پسند دیگران باشد. و این حرف، در سرزمینی چون ایران، معنای دیگری هم دارد. ایران، سرزمین زنانی است که نامشان گاهی در کتاب‌های تاریخ کم‌رنگ شده، اما اثرشان از میان نرفته است، از آرتمیس فرمانده در روایت‌های باستانی گرفته تا گردآفرید، زن جنگاور شاهنامه که در برابر سهراب ایستاد و با شجاعت و خرد، تصویر زن را از حصار ضعف بیرون کشید. از پوراندخت، پادشاه ساسانی، تا زنانی که در روزگار معاصر، در علم، هنر، ادبیات و زندگی روزمره، راه‌هایی را پیمودند که پیش از آنان … خواندن کامل ←