پاسخنظرسنجی
پرسش بالا حاوی نکتهٔ بسیار مهمی هست.
حتماً پیش از نگاه کردن به پاسخ، با تمرکز به پرسش توجه کنید و پاسخ بدهید.
بعد پاسخ رو ببینید:
t.me/dramindaneshpoor/376
لطفاً پرسش و پاسخ رو برای دیگران هم بفرستید.
این روزها هزینهٔ درمان (دارو، اقدامات تشخیصی، بستری شدن ...) خیلی افزایش یافته و کسانی که به جملهٔ «پیشگیری آسان‌تر و ارزان‌تر از درمان است» توجه نمی‌کردند بهتره خیلی جدی بهش توجه کنند و تلاش کنند به مرحلهٔ تجربه‌اش نرسند.
1 · 276 · پیوند
برای نمایش کلیک کنید
برای نمایش کلیک کنید
❤️🕯⌛📶 در صورتی که دسترسی به تلگرام برای مدتی دشوار شود، در صورت امکان کانال «اندیشه‌سرا» در پلتفرم «بله» به‌ویژه برای پیام‌های ضروری و اطلاع‌رسانی‌های مهم در دسترستان خواهند بود:
🧠 اندیشه سرا
بله:
https://ble.ir/andishesara
تلگرام:
t.me/andishehsarapub
📱اگر اپلیکیشن بله را نصب نکرده‌اید، اطلاع داشته باشید که ورود به گروه‌ها و کانال‌های پلتفرم بله، از طریق نسخۀ تحت وب هم امکان‌پذیر است:
web.bale.ai
🤗 چند کانال دیگر در پلتفرم بله که عضویتشان را به شما پیشنهاد می‌کنم:
🍓 تغذیه پدیا
بله:
ble.ir/join/J2kQ13hQfo
تلگرام:
t.me/nutritionpedia
🦷 دندان پدیا
بله:
ble.ir/join/9hyejRUPzA
تلگرام:
t.me/dandanpedia
🩺 دکتر بنفشه امین دانشپور
متخصص بیماری‌های داخلی
بله:
ble.ir/join/6TLTGBNWbs
تلگرام:
t.me/dramindaneshpoor
🎁 کانال‌های پیشنهادی در پلتفرم تلگرام:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
🌹منتظر لینک کانال‌های دیگر باشید:
بله:
https://ble.ir/andishesara
تلگرام:
t.me/andishehsarapub
🌻 پیشنهاد می‌شود از اکنون در این کانال‌ها در پلتفرم بله عضو شوید
و با ارسال این پیام برای دوستان خود آنها را به این کانال‌ها دعوت بفرمایید.
1 · 215 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
عکس
☂️ وقتی به بیمارانم توضیح می‌دهم که مشروبات الکلی به کبد آسیب می‌زند و به عنوان سم برای کبد شناخته می‌شود،
به اشتباه تصور می‌کنند که اگر از انواع مرغوب نوشیدنی‌های الکلی استفاده کنند برای کبد ضرر ندارد.
فکر می‌کنند آسیب نوشیدنی‌های الکلی فقط به علت کیفیت پایین و تقلب در مشروب‌های در دسترسشان است.
🚨 در رفرنس‌های معتبر پزشکی، مصرف نوشیدنی‌های الکلی باعث کبد چرب الکلی می‌شوند و در صورت افراط به سیروز و مرگ منتهی می‌شوند.
🦋 پس در لایف استایل سالم باید قطع شوند.
🟣 دکتر بنفشه امین دانشپور
متخصص بیماری‌های داخلی
💜 فهرست مطالب لایف استایل سالم (سبک زندگی سالم):
t.me/dramindaneshpoor/260
💉 پاسخ به سؤالات آمپول‌های دیابت و لاغری:
t.me/dramindaneshpoor/257
💜 نکات دیگر:
تلگرام | بله | اینستاگرام
208 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
پیام صوتی
4.9 MB · برای نمایش کلیک کنید
4.9 MB · برای نمایش کلیک کنید
1⃣5⃣
❗️نکات مهمی دربارهٔ خواب
متأسفانه اغلب مردم از تأثیرات سوء شدید کم‌خوابی، پرخوابی، خواب نامنظم و خواب بی‌کیفیت ناآگاهند و ممکن است هیچ‌وقت هم متوجه نشوند که مشکلات بزرگی که برای سلامتشان پیش می‌آید چوبی است که از این محل خورده‌اند!
لطفاً با دقت بشنوید و جدی بگیرید و برای همه عزیزانتان هم بفرستید.
برخی افراد این اطلاعات را دارند اما نیاز به قانع شدن برای جدی گرفتن آنها دارند. این اپیزود به آنها کمک زیادی می‌کند.
💥پادکست دیابت (۱۵)
🏃♀سبک زندگی (لایف‌استایل) (۶)
😴 نقش خواب (۱)
❓ چگونه و چه‌قدر با اصلاح سبک زندگی می‌توان از ابتلا به دیابت یا عوارض دیابت پیشگیری کرد یا لااقل آن را عقب انداخت؟
(شامل راه‌کارهای بهبود کیفیت خواب)
ادامه:
نقش خواب:
2. t.me/andishehsarapub/15754
3. t.me/andishehsarapub/15759
4. t.me/andishehsarapub/15760
استرس چگونه ما را به سمت پرخوری، مخصوصاً خوردن شیرینی و غذای چرب هل می‌دهد؟!
t.me/andishehsarapub/16120
⚠️ در پادکست‌های notebookLM احتمال وجود اشکالات را باید در نظر داشت.
مطالب برای اصلاح ذهنیت هستند نه توصیهٔ پزشکی و تجویز دارو.
⚠️ پادکست «دیابت» تنها برای افراد مبتلا به دیابت نیست، برای «پیشگیری از ابتلا به دیابت» نیز هست، از این رو مخاطبان آن همه مردم هستند.
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
2 · 146 · پاسخ1⃣5⃣
❗️نکات مهمی دربارهٔ خواب
متأسفانه اغلب مردم از تأثیرات سوء شدید کم‌خوابی، پرخوابی، خواب نامنظم و خواب بی‌کیفیت ناآگاهند و ممکن است هیچ‌وقت هم متوجه نشوند که مشکلات بزرگی که برای سلامتشان پیش می‌آید چوبی است که از این محل خورده‌اند!
لطفاً با دقت بشنوید و جدی بگیرید و برای همه عزیزانتان هم بفرست
⚠️لطفاً با دقت بخوانید:
پیام بالا (اهمیت خواب کافی و باکیفیت در سلامت) در پلتفرم بله، از مبدأ یک کانال کم‌جمعیت‌تر و در زمان کمتر (۴ ماه) ۳۱۰۰ بار دیده شده:
https://ble.ir/andishesara/1548411629094424087/1782122428703
و در پلتفرم تلگرام در کانالی با تعداد عضو خیلی بیشتر و در مدت خیلی بیشتر (۱۱ ماه) ۲۰۰۰ بار:
t.me/andishehsarapub/15751
این که اعضای یک کانال (مثلاً همین کانال) برای بازنشر مطالبی که به نظرشان مفید است چند ثانیه وقت صرف نمی‌کنند چند نتیجهٔ سوء دارد که به دو موردش اشاره می‌شود:
1️⃣ ایجادکنندهٔ آن پیام، کمتر تولید محتوا می‌کند و پیام‌های احتمالاً مفید کمتری به خود آن فرد (بازنشرنکننده!) و سایر کاربران شبکه‌های اجتماعی از جمله نزدیکان او می‌رسد.
حتی ممکن است از ادامهٔ فعالیت دست بکشد.
بسیاری از نویسندگان مطالب مفید، از جمله تعدادی از نویسندگان همین کانال (فانوس)، دیگر مطلبی ننوشته‌اند. اگر تعداد دنبال‌کنندگان خیلی بیشتر بود و مطالب خیلی بیشتر بازنشر و دیده می‌شد احتمالاً اولویت‌بندی‌شان تغییر می‌کرد و نوشتن مطلب در این کانال جایی در بین کارهایشان پیدا می‌کرد.
تولیدکنندهٔ پادکست بالا هم مدتی‌ست اپیزود بعدی آن را نساخته. اگر بازدید هر اپیزود خیلی بیش از این بود، این کار هم علیرغم محدودیت‌های تحریم و فیلترینگ که کار را سخت کرده، اولویت بالاتری پیدا می‌کرد و تا حالا چندین قسمت دیگر از این پادکست ساخته شده بود. (ناگفته بسیار زیاد است)
2️⃣ اطرافیان بینندهٔ پیام (فرد بازنشرنکننده!) از دیدن آن پیام محروم می‌شوند و در عوض در وقت حضورشان در شبکه‌های اجتماعی مطالبی را می‌خوانند که به احتمال قابل توجهی، مطلبی غیرمفید و حتی زیان‌بار است! (با توجه به بررسی‌های انجام شده)
🆘 لطفاً در هر کانالی مطلب مفیدی دیدید برای فوروارد کردنش چند ثانیه وقت صرف کنید.
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
158 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
عکس
❓🦷 آیا مایلید شما هم نقشی داشته باشید؟
🪥 پویش ملی سلامت دهان و دندان با شعار «دو دو تا یادت نره؛ روزی دو بار مسواک، هر بار دو دقیقه» با هدف ترویج فرهنگ مراقبت از دهان و دندان و ارتقای آگاهی دانش‌آموزان از اهمیت بهداشت دهان و دندان آغاز شد؛
با مشارکت وزارت بهداشت و آموزش و پرورش از ۲۵ مهرماه آغاز شد و به مدت یک هفته در سراسر کشور ادامه دارد.
🪥🪥 به این مناسبت از شما درخواست می‌شود با بازنشر این پیام تمامی دوستان و آشنایان خود را به کانال دندان‌پدیا:
در تلگرام:
http://t.me/dandanpedia
در پلتفرم بله:
http://ble.ir/join/9hyejRUPzA
دعوت بفرمایید تا تمام پیام‌های آن را بخوانند.
اگر قدر سلامت دندان‌هایشان را ندانستند و گفتند «لازم نداریم»!، «هزینهٔ کارهای دندان‌پزشکی» را به آنها یادآوری بفرمایید!
🪥🪥🪥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه تلگرامی بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا این مطلب و مطالب مشابه را بخوانند:
http://t.me/HealthNotes
🪥🪥🪥🪥ما برای دادن اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی در کنار شما هستیم:
http://t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
55 · پاسخ❓آیا شما هم ویدئویی را که با جملهٔ زیر آغاز می‌شود در اینستاگرام، تلگرام یا واتس‌اپ دیده‌اید؟
«سالمندان عزیز، تا حالا از خودتون پرسیدین چرا ...»
این مطلب که در ظاهر حاوی توصیه‌های سلامت برای سالمندان است در شبکه‌های اجتماعی فارسی بسیار پربازدید شده.
گوینده توصیه‌هایی را به شکلی مطرح می‌کند که به ن
عکس
❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴ هزار نفر و کشفیات مربوط به آنزیم تلومراز و عصب واگ، با این نفس کشیدن ساده ۱۵ سال به عمرتان اضافه کنید» چه باید کرد؟
اینجا دیگر با خرافات سنتی روبه‌رو نیستیم؛ با پدیده‌ای به نام
Scienceploitation
به معنی استثمار علم یا سوء استفاده ابزاری از علم طرف هستیم که افرادی را هدف می‌گیرد که اطلاعات ناکافی از برخی موضوعات علمی دارند.
این واژه، ترکیبی از Science به معنای علم و Exploitation به معنای استثمار و بهره‌کشی است.
منظور، بهره‌برداری از اعتبار اجتماعی علم، اصطلاحات علمی یا یافته‌های پژوهشی برای جلب اعتماد مخاطب و پیش بردن ادعایی است که شواهد موجود، آن را به اندازهٔ ادعاشده یا دربارهٔ موضوع ادعا شده پشتیبانی نمی‌کنند.
این مفهوم از جمله دربارهٔ مواردی مطرح شده که یافته‌های مقدماتی و امیدوارکنندهٔ پژوهشهای آزمایشگاهی، به‌سرعت به وعده‌های بزرگ تجاری تبدیل می‌شوند؛ در حالی که هنوز معلوم نیست آن یافته‌ها در انسان، در شرایط واقعی و در مقیاس وسیع نیز نتیجهٔ مشابهی داشته باشند.
افراد سودجو، ایده‌ها، واژگان و پژوهشهای کاملاً واقعی و معتبر علمی را برمی‌دارند، آنها را از جایگاه اصلی‌شان خارج می‌کنند و با اضافه‌کردن اغراق، دروغ و اعداد ساختگی، از اعتبار علم برای فروش محصولات، جذب دنبال‌کننده یا افزایش بازدید استفاده می‌کنند.
خطر بزرگ این روش در این است که وقتی مخاطب شک می‌کند و کلیدواژه‌های ویدیو (مثل «تلومر»، «اتوفاژی»، «عصب واگ» یا «تحقیق مؤسسه ملی سلامت دربارهٔ آب») را در گوگل جست‌وجو می‌کند، می‌بیند که بله! چنین تحقیقاتی واقعاً وجود دارند.
همین یک ذره حقیقت کافی است تا مخاطب فریب بخورد و بقیه دروغ‌های شاخ‌دار داخل ویدیو را هم باور کند.
لطفاً این را بخوانید:
t.me/Fact_Check/3447
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
✔️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند، با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check
🎁 کانال‌های پیشنهادی:
htt… خواندن کامل ←
❤5👍3👏1
12 · 727 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
⚠️ در یک ویدئوی پربازدید شبکه‌های اجتماعی فارسی ادعا شده که
❌«فقط ۳۰ تا ۶۰ ثانیه ایستادن روی یک پا، آن هم پیش از صبحانه، می‌تواند خطر زمین‌خوردن‌های مرگبار را تا ۸۶ درصد کاهش دهد ...
ببینید چگونه از علم برای ساختن ادعاهای گمراه‌کننده سوء استفاده می‌شود؟
نمونهٔ بارز Scienceploitation
در یک ویدئو ادعا شده که
❌«فقط ۳۰ تا ۶۰ ثانیه ایستادن روی یک پا، آن هم پیش از صبحانه، می‌تواند خطر زمین‌خوردن‌های مرگبار را تا ۸۶ درصد کاهش دهد، کوچک‌شدن مغز را معکوس کند، مادهٔ خاکستری جدیدی در هیپوکامپ و مخچه بسازد و اگر صبح انجام شود، ۳۰۰ درصد مؤثرتر از زمان‌های دیگر روز باشد؛ زیرا سیستم تعادلی گوش داخلی هنگام خواب «ریست» می‌شود.»
در همین ویدئو به پژوهشی نیز اشاره می‌شود که
❌ «بر اساس آن، افرادی که نمی‌توانند ۱۰ ثانیه روی یک پا بایستند، در هفت سال آینده ۸۴ درصد بیشتر در معرض سکته یا مرگ قرار دارند.»
نتیجهٔ بررسی:
تمرین تعادل می‌تواند مفید باشد؛ اما این واقعیت، ادعاهای مشخص این ویدئو دربارهٔ کاهش ۸۶ درصدی زمین‌خوردن‌های مرگبار، معکوس کردن کوچک‌شدن مغز و برتری ۳۰۰ درصدی تمرین صبحگاهی را اثبات نمی‌کند.
❓ عدد ۸۴ درصد از کجا آمده است؟ آیا مطالعه واقعاً دربارهٔ سکته بوده است؟
مقالهٔ اصلی در سال ۲۰۲۲ در مجلهٔ معتبر British Journal of Sports Medicine منتشر شد:
Successful 10-second one-legged stance performance predicts survival in middle-aged and older individuals
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35728834/
پژوهشگران توانایی ۱۷۰۲ نفر در سنین ۵۱ تا ۷۵ سال را برای ایستادن روی یک پا به مدت ۱۰ ثانیه بررسی کردند. سپس وضعیت بقای آنان را طی دورهٔ پیگیری دنبال کردند. میانهٔ مدت پیگیری هفت سال بود.
در طول پیگیری، ۷٫۲ درصد شرکت‌کنندگان فوت کردند.
مرگ در ۴٫۶ درصد افرادی رخ داد که آزمون را با موفقیت انجام داده بودند و در ۱۷٫۵ درصد افرادی که نتوانسته بودند آزمون را انجام دهند.
پس از تعدیل آماری برای سن، جنس، شاخص تودهٔ بدنی و بیماری‌های همراه، نسبت خطر مرگ به هر علت در گروهی که آزمون را انجام نداده بودند، ۱٫۸۴ گزارش شد؛ با فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد از ۱٫۲۳ تا ۲٫۷۸.
⚠️این یافته مهم است؛ اما معنای آن با آنچه در ویدئو گفته می‌شود تفاوت اساسی دارد.
اول: پیامد مورد بررسی، مرگ به هر علت بود، نه سکته به‌ط… خواندن کامل ←
❤7👏3
10 · 494 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
❓اگر ناتوانی در یک آزمون با مرگ ارتباط داشته باشد، آیا انجام همان حرکت مرگ را کاهش می‌دهد؟
در ویدئویی دربارهٔ تمرین تعادل ادعا می‌شود ❌ «افرادی که نمی‌توانند ۱۰ ثانیه روی یک پا بایستند، در سال‌های آینده ۸۴ درصد بیشتر در معرض مرگ یا سکته‌اند»؛
سپس از این نتیجه برای تأکید بر فایدهٔ تمرین روزانهٔ ایستادن روی یک پا استفاده می‌شود!
اما از آن گزاره به فرض درست بودن، چنین نتیجه‌ای نمی‌شود گرفت!
فرض کنید پژوهشی نشان دهد افرادی که آهسته‌تر راه می‌روند، در سال‌های آینده بیشتر فوت می‌کنند.
❓ آیا می‌توان نتیجه گرفت اگر فرد فقط سرعت راه رفتنش را بیشتر کند، خطر مرگش به همان نسبت کاهش می‌یابد؟
خیر. سرعت راه رفتن ممکن است نشانه‌ای از وضعیت کلی سلامت، قدرت عضلات، عملکرد قلب و ریه یا مشکلات عصبی باشد.
برای اثبات اینکه افزایش سرعت راه رفتن به‌تنهایی مرگ‌ومیر را کاهش می‌دهد، به شواهد دیگری نیاز داریم.
دربارهٔ آزمون تعادل نیز همین مسئله مطرح است.
❓ پژوهش واقعی چه چیزی نشان داد؟
مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲، روی ۱۷۰۲ فرد ۵۱ تا ۷۵ ساله، نشان داد افرادی که نمی‌توانستند ۱۰ ثانیه روی یک پا بایستند، در دورهٔ پیگیری با خطر بیشتری برای مرگ به هر علت مواجه بودند. نسبت خطر تعدیل‌شده ۱٫۸۴ بود.
اما این مطالعه بررسی نکرد که آیا تمرین روزانهٔ ایستادن روی یک پا خطر مرگ را کاهش می‌دهد یا خیر. همچنین نتیجهٔ آن دربارهٔ مرگ به هر علت بود، نه مشخصاً سکته.
منبع مقاله:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35728834/
🛑 ناتوانی در انجام یک آزمون ممکن است یک «شاخص پیش‌آگهی» باشد؛ یعنی به شناسایی افرادی کمک کند که احتمال پیامد نامطلوب در آنها بیشتر است. اما شاخص پیش‌آگهی لزوماً علت آن پیامد نیست و تغییر دادن آن نیز لزوماً خطر را کاهش نمی‌دهد.
به بیان ساده:
«افرادی که در آزمون تعادل موفق نیستند، بیشتر در معرض مرگند» با این گزاره که «تمرین تعادل، خطر مرگ را کاهش می‌دهد» یکسان نیست.
برای اثبات گزارهٔ دوم، باید پژوهش‌هایی داشته باشیم که اثر خود تمرین را بر پیامدهای موردنظر بررسی کرده باشند.
❓پس آیا تمرین تعادل بی‌فایده است؟
خیر! این هم نتیجه‌گیری اشتباه دیگری است.
تمرین تعادل می‌تواند برای بهبود عملکرد تعادلی و بخشی از برنامهٔ پیشگیری از زمین‌خوردن مفید باشد؛ اما مفید بودن تمرین، ادعاهای مشخصی مانند «کاهش ۸۶ درصدی… خواندن کامل ←
❤6
4 · 246 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
❓آیا تمرین تعادل واقعاً می‌تواند به پیشگیری از زمین خوردن کمک کند؟
✔️بله.
تمرین‌های تعادلی، به‌ویژه هنگامی که در قالب یک برنامهٔ مناسب و متناسب با توانایی فرد انجام شوند، می‌توانند به بهبود تعادل کمک کنند و بخشی از برنامهٔ پیشگیری از زمین خوردن، به‌خصوص در سالمندان، باشند.
با این حال، برای تعیین میزان فایدهٔ یک تمرین مشخص، باید به مطالعاتی استناد کرد که همان مداخله و پیامد مورد ادعا را بررسی کرده‌اند؛ نمی‌توان درصد کاهش خطر را از مطالعه‌ای دربارهٔ ارتباط یک آزمون با مرگ‌ومیر استخراج کرد.
برای نمونه یک مطالعهٔ مداخله‌ای، تمرین ایستادن روی یک پا را در سالمندان ۷۵ ساله و بالاتر بررسی کرد.
برنامهٔ تمرینی شامل مجموع یک دقیقه تمرین در هر نوبت، سه نوبت در روز و به مدت شش ماه بود.
متن مقاله:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23138409/
این مطالعه شواهدی دربارهٔ اثر تمرین بر برخی شاخص‌های تعادل فراهم می‌کند اما اثبات نمی‌کند که یک دقیقه تمرین صبحگاهی، زمین‌خوردن‌های مرگبار را ۸۶ درصد کاهش می‌دهد.
همچنین، تفاوت مشاهده‌شده در تعداد شکستگی‌ها از نظر آماری معنادار نبود؛ بنابراین، نتایج مطالعه برای اثبات کاهش شکستگی‌ها نیز کافی نبود.
برای ارزیابی ادعای مطرح‌شده در ویدئو، باید به چند تفاوت اساسی توجه کرد:
۱. تفاوت در برنامهٔ تمرینی
ویدئو از ۳۰ تا ۶۰ ثانیه تمرین پیش از صبحانه صحبت می‌کند اما مطالعهٔ یادشده برنامه‌ای شامل سه نوبت تمرین روزانه را بررسی کرده بود. بنابراین، نمی‌توان نتایج آن را بدون شواهد بیشتر به یک نوبت تمرین صبحگاهی تعمیم داد.
۲. تفاوت در پیامد مورد بررسی
بهبود تعادل، کاهش تعداد زمین خوردن‌ها، کاهش شکستگی‌ها و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از زمین‌خوردن، پیامدهای متفاوتی هستند.
بهبود یک شاخص تعادل به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که تعداد زمین‌خوردن‌ها یا مرگ‌های ناشی از آنها به میزان مشخصی کاهش می‌یابد.
۳. تفاوت در میزان اثر ادعاشده
ویدئو مدعی کاهش ۸۶ درصدی زمین خوردنهای مرگبار است اما مطالعهٔ یادشده چنین کاهشی را نشان نداده است.
برای تأیید این عدد باید شواهد مستقیمی از مطالعاتی ارائه شود که زمین‌خوردن‌های مرگبار را اندازه‌گیری کرده باشند و برآورد اثر مداخله، همراه با عدم‌قطعیت آماری آن، گزارش شده باشد.
۴. تفاوت در پیامدهای مغزی
ویدئو تمرین تعادل را به معکوس‌شدن کوچک… خواندن کامل ←
❤6
3 · 227 · پاسخ❓آیا تمرین تعادل واقعاً می‌تواند به پیشگیری از زمین خوردن کمک کند؟
✔️بله.
تمرین‌های تعادلی، به‌ویژه هنگامی که در قالب یک برنامهٔ مناسب و متناسب با توانایی فرد انجام شوند، می‌توانند به بهبود تعادل کمک کنند و بخشی از برنامهٔ پیشگیری از زمین خوردن، به‌خصوص در سالمندان، باشند.
با این حال، برای تعی
پیوند
برای نمایش کلیک کنید
برای نمایش کلیک کنید
❓ در پاسخ به کسانی که می‌گویند «این ادعا که ضرری ندارد؛ بالاخره تمرین تعادل مفید است پس آن ویدئوی حاوی اطلاعات نادرست مفید است»، چه باید گفت؟
t.me/Fact_Check
این استدلال، حتی اگر توصیهٔ اصلی درست باشد، کافی نیست.
بی‌ضرر بودن احتمالی یک تمرین، ادعای نادرست دربارهٔ فایدهٔ آن را بی‌ضرر نمی‌کند.
باید میان خود تمرین، نحوهٔ انجام آن و اطلاعاتی که برای توجیه آن منتشر می‌شود، تفاوت گذاشت.
۱. ممکن است فرد به یک تمرین محدود بسنده کند و اقدامات مهم‌تر را نادیده بگیرد.
اگر به سالمندی گفته شود روزانه یک دقیقه روی یک پا بایستد و با این کار خطر زمین‌خوردن مرگبارش ۸۶ درصد کاهش می‌یابد، ممکن است تصور کند همین کار برای پیشگیری کافی است. درحالی‌که پیشگیری مؤثر از زمین‌خوردن می‌تواند به مجموعه‌ای از اقدامات نیاز داشته باشد:
تمرین‌های مناسب برای تقویت عضلات و بهبود تعادل، بررسی داروهایی که ممکن است خطر زمین‌خوردن را افزایش دهند، ارزیابی بینایی و فشار خون وضعیتی، و کاهش خطرهای محیطی.
منبع: مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، راهنمای پیشگیری از زمین‌خوردن
https://www.cdc.gov/falls/prevention/index.html
۲. تمرینی که برای یک نفر مناسب است، لزوماً برای همه بی‌خطر نیست.
ایستادن روی یک پا ممکن است برای فردی با تعادل مناسب، در شرایط ایمن، تمرینی قابل‌اجرا باشد اما برای کسی که تعادل ضعیفی دارد یا سابقهٔ زمین‌خوردن دارد، اجرای بدون حمایت آن می‌تواند خطر سقوط ایجاد کند.
توصیهٔ عمومی باید علاوه بر فایدهٔ احتمالی، به توانایی فرد و شرایط ایمن انجام تمرین نیز توجه کند. در صورت نیاز، تمرین باید با تکیه‌گاه محکم یا با راهنمایی متخصص انجام شود.
منبع: CDC، منابع بالینی برنامهٔ STEADI برای ارزیابی و کاهش خطر زمین‌خوردن در سالمندان
https://www.cdc.gov/steadi/hcp/clinical-resources
۳. عدد دقیق اما اثبات‌نشده می‌تواند احساس امنیت کاذب ایجاد کند.
وقتی گفته می‌شود یک حرکت خطر را ۸۶ درصد کاهش می‌دهد، مخاطب ممکن است آن را نتیجه‌ای قطعی و اندازه‌گیری‌شده تصور کند، نه عددی که برای آن شواهد مستقیم ارائه نشده است.
این تفاوت مهم است: ممکن است تمرین تعادل واقعاً مفید باشد، اما میزان فایدهٔ آن به نوع تمرین، مدت و تکرار آن، ویژگی‌های افراد و پیامدی که اندازه‌گیری شده بستگی دارد. عدد دقیق، به‌خود… خواندن کامل ←
❤8
2 · 223 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
❓آمار سه میلیون مراجعه به اورژانس چه چیزی را نشان می‌دهد و چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟
t.me/Fact_Check
در ویدئوی مورد نقد، گفته می‌شود که سالانه حدود سه میلیون سالمند به‌دلیل زمین‌خوردن به اورژانس مراجعه می‌کنند؛ سپس این آمار در کنار ادعای دیگری قرار می‌گیرد: اینکه تنها ۳۰ تا ۶۰ ثانیه تمرین تعادل، پیش از صبحانه، می‌تواند خطر زمین‌خوردن‌های مرگبار را ۸۶ درصد کاهش دهد.
اما آیا آمار سه میلیون مراجعه، ادعای کاهش ۸۶ درصدی را تأیید می‌کند؟
واقعیت چیست؟
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) گزارش کرده است که در سال ۲۰۲۱، نزدیک به سه میلیون مراجعه به اورژانس در افراد ۶۵ ساله و بالاتر، به‌دلیل زمین‌خوردن ثبت شده بود.
منبع رسمی CDC:
https://www.cdc.gov/falls/
بنابراین، عدد سه میلیون بی‌پایه نیست؛ اما باید دقیق بیان شود: این آمار به ایالات متحده، افراد ۶۵ ساله و بالاتر و سال ۲۰۲۱ مربوط است. همچنین، عدد گزارش‌شده تعداد «مراجعه‌ها» به اورژانس است، نه لزوماً تعداد افراد منحصربه‌فرد؛ یک فرد ممکن است بیش از یک بار مراجعه کرده باشد.
❓ اشکال ادعای ویدئو چیست؟
مشکل، لزوماً خود آمار نیست؛ مشکل این است که آمار واقعیِ یک مسئلهٔ سلامت عمومی در کنار ادعایی دربارهٔ اثربخشی یک تمرین خاص قرار می‌گیرد، بی‌آن‌که این آمار بتواند آن ادعا را اثبات کند.
آمار CDC نشان می‌دهد که زمین‌خوردن سالمندان بار مهمی بر نظام سلامت تحمیل می‌کند اما این آمار، اثر تمرین یک‌پایی را بررسی نکرده است؛ بنابراین نمی‌تواند ثابت کند که این تمرین، با مدت و زمان‌بندی مطرح‌شده در ویدئو، خطر زمین‌خوردن‌های مرگبار را ۸۶ درصد کاهش می‌دهد.
برای اثبات چنین ادعایی باید به پژوهشی استناد کرد که اثر همان مداخله را بر پیامد مورد ادعا بررسی کرده باشد و میزان اثر را با روش آماری مناسب گزارش کرده باشد.
بزرگ‌بودن یک مشکل، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که راهکار تبلیغ‌شده چقدر مؤثر است.
❓ این اشکال چه زیانی دارد؟
وقتی یک آمار واقعی در کنار یک ادعای اثبات‌نشده قرار می‌گیرد، ممکن است مخاطب تصور کند که آمار اول، مدرکی برای درستی ادعای دوم است.
در نتیجه، عدد ۸۶ درصد می‌تواند معتبرتر از آنچه شواهد اجازه می‌دهند به نظر برسد.
اگر مخاطب بر اساس این برداشت، یک دقیقه تمرین را برای پیشگیری از زمین‌خوردن کافی بداند، ممکن است اهمیت اقدامات دیگر را… خواندن کامل ←
❤7
3 · 219 · عکس
❓اگر برای شما این پرسش پیش آمده که چرا این تعداد پیام در نقد و تکذیب ادعاهای یک ویدئو لازم است؟
پاسخ این است که برخی عوامل در کنار هم سبب نیاز به پاسخ جدی به این ویدئو را سبب شده:
🔴 میزان بازنشر آن.
متأسفانه پس از میزان زیادی بازنشر در واتس‌اپ، به تلگرام راه یافته و انتشار بسیار وسیع داشته.
🔴 میزان فریبندگی آن
این ویدئو به دلیل ماهیت Scienceploitation باورپذیری زیادی داشته و در برخی گروه‌ها مورد معرفی واقع شده!
افرادی آن را ارسال و توصیه به دیدن و بازنشر می‌کنند افرادی از آن دفاع می‌کنند!
نقد آن، هم پاسخ به محتوای این ویدئو است، هم می‌تواند مخاطبان را با ماهیت Scienceploitation آشنا کند تا در موارد مشابه دیگر امکان فریب خوردنشان کمتر شود.
🔴 میزان اثر سوء آن
متأسفانه اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده زیادی در آن وجود دارد.
توضیح بیشتر
🆘 نقد و تکذیب چنین مطالبی سخت نیست، رساندن تقد و تکذیب به رویت عدهٔ زیادی از کاربران سخت است!
شما با بازنشر مطالب به بیشتر دیده شدنشان کمک کنید.
لطفاً بخوانید:
«استثمار علم» (Scienceploitation):
t.me/Fact_Check/3461
❓ دربارهٔ منبع اصلی ویدئویی که با جملهٔ «سالمندان عزیز، تا حالا از خودتون پرسیدین چرا ...» آغاز می‌شه و در شبکه‌های اجتماعی فارسی پربازدید شده:
t.me/Fact_Check/3471
&
t.me/Fact_Check/3447
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
❤8
2 · 269 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴عکس
عکس
عکس
⚠️اگر ویدئویی مانند تصویر ۳ را دیده‌اید که در آن به سالمندان توصیه‌هایی مطرح می‌شود،
اطلاع داشته باشید که مطالب آن از یک وبسایت زرد انگلیسی‌زبان برداشته شده که خود آن وبسایت زرد، در پایان صفحهٔ آن نوشته، چنین اقراری را به شکلی که کمتر دیده می‌شود آورده است:
🟡 «سلب مسئولیت: اطلاعات ارائه‌شده در این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و به منزله توصیه پزشکی نیست. پیش از آغاز هرگونه رژیم غذایی یا برنامه ورزشی جدید، حتماً با یک متخصص حوزه سلامت مشورت کنید؛ به‌ویژه اگر به بیماری‌های زمینه‌ای مبتلا هستید یا دارو مصرف می‌کنید.»🟡
پایان نقل قول از وبسایت زرد
---
❓آیا فردی که مطالب را از آنجا برداشته و به عنوان توصیه سلامت به سالمندان مطرح کرده این نوشته را ندیده است؟
❓آیا او متوجه نشده است که اطلاعات ارائه شده شبه علمی است نه علمی؟
❗️کپشن مطرح شده برای ویدئو در یک کانال تلگرامی را در تصویر ۳ ببینید!
چنین ادعایی با اقرار مطرح کنندهٔ اصلی در وبسایتش چه شباهتی دارد؟
🛑 برای نقد مطالب مطرح شده پیام‌ها را بخوانید:
❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست:
t.me/Fact_Check/3461
❓آیا شما هم ویدئویی را که با جملهٔ زیر آغاز می‌شود در اینستاگرام، تلگرام یا واتس‌اپ دیده‌اید؟
«سالمندان عزیز، تا حالا از خودتون پرسیدین چرا ...»:
t.me/Fact_Check/3447
❓آیا فقط ۳۰ تا ۶۰ ثانیه ایستادن روی یک پا، آن هم پیش از صبحانه، می‌تواند خطر زمین‌خوردن‌های مرگبار را تا ۸۶ درصد کاهش دهد؟
t.me/Fact_Check/3462
❓اگر ناتوانی در یک آزمون با مرگ ارتباط داشته باشد، آیا انجام همان حرکت مرگ را کاهش می‌دهد؟
t.me/Fact_Check/3464
❓آیا تمرین تعادل واقعاً می‌تواند به پیشگیری از زمین خوردن کمک کند؟
t.me/Fact_Check/3465
❓در پاسخ به کسانی که می‌گویند «این ادعا که ضرری ندارد؛ بالاخره تمرین تعادل مفید است پس آن ویدئوی حاوی اطلاعات نادرست مفید است»، چه باید گفت؟
t.me/Fact_Check/3466
❓آمار سه میلیون مراجعه به اورژانس چه چیزی را نشان می‌دهد و چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟
t.me/Fact_Check/3467
❓چرا این تعداد پیام در نقد و تکذیب ادعاهای یک ویدئو لازم است؟
t.me/Fact_Check/3468
❓ آیا تمرین تعادل صبحگاهی ۳۰۰ درصد مؤثرتر از اوقات دیگر است؟
t.me/Fact_Check/3473
ادامه دارد:
t.me/Fact_Check
❤6👏3
6 · 435 · عکس
⚠️❓نفوذ به اوپن‌کد!
چه کسانی باید کلیدهای API را عوض کنند؟
اوپن‌کد (OpenCode)، دستیار متن‌باز برنامه‌نویسی با هوش مصنوعی، وقوع نفوذ امنیتی به سرویس آنلاین «Console» خود را تأیید کرده است؛ اما برخلاف برخی هشدارهای منتشرشده، این حادثه همهٔ کاربران را شامل نمی‌شود.
طبق اعلام شرکت در ۱۷ اکتبر، ۱٫۴ درصد از کاربران Console آسیب دیده‌اند؛ گروهی که کلیدهای API سرویس‌های هوش مصنوعی دیگر را به فضای کاری خود متصل کرده بودند. اوپن‌کد می‌گوید به همهٔ افراد آسیب‌دیده ایمیل زده است: «اگر ایمیلی دریافت نکرده‌اید، تحت تأثیر نبوده‌اید.» این، ارزیابی اعلام‌شدهٔ شرکت است.
مهاجم به یک سامانهٔ قدیمیِ در حال کنارگذاشته‌شدن دسترسی پیدا کرده و کلیدهای ذخیره‌شده در فضاهای کاری آسیب‌دیده ممکن است افشا شده باشند. کلید API نوعی مجوز دسترسی نرم‌افزاری است؛ سرقت آن می‌تواند به استفاده از سرویس و ایجاد هزینه به حساب صاحب کلید منجر شود. بااین‌حال، سوءاستفاده از تمام کلیدهای در معرض خطر تأیید نشده است.
این رخداد به Console مربوط است، نه لزوماً برنامهٔ نصب‌شدهٔ اوپن‌کد. به گفتهٔ یکی از بنیان‌گذاران، کلیدهایی که صرفاً در برنامهٔ محلی وارد می‌شوند، به سامانه‌های شرکت ارسال نمی‌شوند.
کاربران دریافت‌کنندهٔ ایمیل هشدار باید کلیدهای مرتبط را در پنل خودِ ارائه‌دهنده باطل و جایگزین کنند و مصرف و صورتحسابشان را بررسی کنند. حذف کلید از اوپن‌کد به‌تنهایی کافی نیست. صرف استفاده از ChatGPT، Claude یا Gemini نیز به معنی آسیب‌دیدن در این حادثه نیست.
منابع: ۱ ۲
🟢گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🎁اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
❤5
1 · 160 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
❓ آیا تمرین تعادل صبحگاهی ۳۰۰ درصد مؤثرتر از اوقات دیگر است؟
در ویدئوی مورد نقد، دو ادعای مرتبط مطرح می‌شود:
۱. تمرین تعادل در صبح، ۳۰۰ درصد مؤثرتر از انجام آن در ساعات دیگر روز است.
۲. علت این برتری آن است که دستگاه دهلیزی گوش داخلی هنگام خواب «ریست» می‌شود و صبح، عملکرد بهتری دارد.
✔️خلاصه:
سندی مؤید هیچ‌یک از این دو ادعا توسط مدعی ارائه نشده، با جست‌وجو در مقالات معتبر و حتی کم‌اعتبار مطالعه‌ای که به چنین نتیجه‌ای رسیده باشد یافت نشد!
مشروح:
برای ارزیابی علمی، باید این دو ادعا را جداگانه بررسی کنیم.
نخست، ادعای اول.
❓ واقعیت علمی دربارهٔ تفاوت تعادل در ساعات مختلف روز چیست؟
پژوهشی تفاوت‌های صبح و عصر را در شاخص‌های کنترل وضعیت بدن بررسی کرده است:
Morning/Evening Differences in Somatosensory Inputs for Postural Control
متن کامل مقاله:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4151602/
در این مطالعه، ۱۹ مرد جوان سالم با میانگین سنی ۲۰٫۵ سال، پس از یک شب خواب معمول، در ساعت ۶ صبح و ۶ عصر ارزیابی شدند. برخی شاخص‌های کنترل وضعیت بدن در عصر بهتر بود و یافته‌ها با تغییرات روزانهٔ دمای بدن و سطح خواب‌آلودگی و هوشیاری هم‌زمانی داشتند. با این‌حال همهٔ شاخص‌ها تفاوت معناداری نشان ندادند؛ برای مثال شاخص رومبرگ (Romberg's index) بین دو زمان تفاوت معناداری نداشت.
این مطالعه عملکرد شرکت‌کنندگان را در دو زمان روز بررسی کرد؛ نه اینکه نشان دهد تمرین یکسان در صبح یا عصر، پس از چند هفته، بهبود بیشتری ایجاد می‌کند.
همچنین نتایج یک مطالعه روی ۱۹ مرد جوان را نمی‌توان بدون شواهد بیشتر به زنان، سالمندان یا همهٔ افراد تعمیم داد.
❓آیا مرور نظام‌مند پژوهش‌ها برتری یک زمان مشخص را تأیید می‌کند؟
مروری نظام‌مند مطالعات مربوط به تأثیر زمان روز بر کنترل وضعیت بدن و راه رفتن را بررسی کرده است:
Does Time of Day influence postural control and gait? A review of the literature
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34836768/
این مرور ۲۲ مطالعه دربارهٔ کنترل وضعیت بدن و ۱۱ مطالعه دربارهٔ راه‌رفتن را بررسی کرد.
در مطالعات کنترل وضعیت بدن ۶ مطالعه بهترین عملکرد را در صبح، ۴ مطالعه در بعدازظهر، ۴ مطالعه در عصر و ۸ مطالعه هیچ اثر مشخصی از زمان روز گزارش کردند.
تحلیل کمّی پژوهشگران شواهد اولیه‌ای به نفع ع… خواندن کامل ←
❤3👍2
1 · 223 · پاسخ❓«استثمار علم» (Scienceploitation) چیست؟
وقتی علم واقعی را گروگان می‌گیرند.
اگر در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی را دیدید که گویندهٔ آن می‌کند «خوردن سنگ کهربا سرطان را درمان می‌کند»، مچ‌گیری از او کار آسانی است؛ چون ادعای او از پایه خرافات است؛
اما اگر گوینده بگوید: «طبق تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۴
پیوند
برای نمایش کلیک کنید
برای نمایش کلیک کنید
❓ آیا دستگاه دهلیزی گوش داخلی هنگام خواب «ریست» می‌شود؟
t.me/Fact_Check
خیر. عبارت «ریست شدن دستگاه دهلیزی» توصیف علمی پذیرفته‌شده‌ای نیست و در فیزیولوژی دستگاه تعادل چنین مفهومی وجود ندارد.
دستگاه دهلیزی یک سیستم حسی فعال است که به‌طور مداوم اطلاعات مربوط به حرکت و وضعیت سر را به مغز می‌فرستد. این سیستم نه هر شب خاموش می‌شود، نه «ریست» می‌شود و نه صبح‌ها به‌صورت یک دستگاه تازه و آماده برای یادگیری بهتر ظاهر می‌شود. آنچه در منابع علمی وجود دارد، تعامل‌های پیچیده‌ای میان دستگاه دهلیزی، سطح هوشیاری، خواب و ریتم شبانه‌روزی است؛ مثلاً کم‌خوابی می‌تواند عملکرد تعادل را مختل کند یا اختلالات دهلیزی ممکن است روی کیفیت خواب اثر بگذارند. اما هیچ‌یک از این یافته‌ها به معنای ریست شدن شبانه نیست و هیچ مطالعه‌ای نشان نداده که چنین فرایندی وجود دارد یا باعث می‌شود تمرین تعادل صبحگاهی ۳۰۰ درصد مؤثرتر باشد.
ادعای «ریست شدن» در واقع یک تشبیه غیردقیق و گمراه‌کننده است که سازوکار واقعی را ساده و نادرست جلوه می‌دهد. مقالهٔ ۲۰۱۴ که گاهی به‌عنوان پشتوانه مطرح می‌شود، اصلاً چنین چیزی را بررسی یا ادعا نکرده؛ فقط تفاوت‌هایی در برخی شاخص‌های کنترل وضعیت بدن بین صبح و عصر گزارش کرده است. بنابراین استفاده از کلمهٔ «ریست» در این زمینه نه‌تنها نادرست، بلکه گمراه‌کننده است.
دستگاه دهلیزی (شامل مجاری نیم‌دایره‌ای و اندام‌های اوتولیتی) حرکت و وضعیت سر را تشخیص می‌دهد. مغز این اطلاعات را همراه با داده‌های بینایی و حس عمقی
(proprioception)
یکپارچه می‌کند تا تعادل حفظ شود.
توضیح دستگاه دهلیزی:
https://my.clevelandclinic.org/health/body/vestibular-system
تعامل‌های دوطرفه‌ای میان دستگاه دهلیزی و سیستم خواب-بیداری وجود دارد: کم‌خوابی می‌تواند عملکرد دهلیزی و کنترل وضعیت بدن را مختل کند،
و اختلالات دهلیزی نیز ممکن است کیفیت خواب را کاهش دهند.
برخی پژوهش‌ها حتی نقش احتمالی دستگاه دهلیزی را به‌عنوان یک همگام‌ساز غیرنوری برای ریتم‌های شبانه‌روزی مطرح کرده‌اند اما هیچ‌یک از این یافته‌ها به معنای «خاموش شدن» یا «ریست شدن» دستگاه دهلیزی در هر شب نیست و هیچ مدرکی نشان نمی‌دهد که این فرایند فرضی باعث شود تمرین صبحگاهی ۳۰۰ درصد مؤثرتر باشد.
مروری دربارهٔ ارتباط خواب و دستگاه دهلیزی:
https://www.scien… خواندن کامل ←
❤3👍2
247 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
عکس
⚠️ «سالمندان عزیز، تا حالا از خودتون پرسیدین چرا ...»
❓آیا شما هم ویدئویی را که با جملهٔ بالا آغاز شده دیده‌اید؟
در چند پیام قبل برخی از اشکالات یکی از توصیه‌های آن ویدئو را دیدیم.
به سایر توصیه‌های آن ویدئو نیز ایرادهای مشابهی وارد است اما با همین یک نمونه می‌توان آن را پیامی حاوی اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده دانست.
ویدئو چند مطلب درست را کنار هم قرار می‌دهد:
🔹توانایی حفظ تعادل با وضعیت عملکردی و سلامت ارتباط دارد.
🔹تمرین تعادل می‌تواند مهارت تعادلی را بهبود دهد.
🔹یادگیری مهارتهای حرکتی با سازگاریهای عصبی همراه است.
🔹زمین‌خوردن سالمندان یک مشکل مهم سلامت عمومی‌ست.
🔹عملکرد بدن ممکن است در ساعتهای مختلف روز تفاوت داشته باشد.
⚠️سپس ادعاهایی را مطرح می‌کند که وانمود می‌کند از مقالاتی در موضوعات بالا نتیجه گرفته شده‌اند؛
اما هیچ‌یک از آنها به شکلی که مطرح شده‌اند از این مقالات نتیجه گرفته نمی‌شوند.
ادعاهای مطرح شده:
🔸کاهش ۸۶ درصدی زمین خوردنهای مرگبار
🔸معکوس شدن کوچک شدن مغز با ۳۰ تا ۶۰ ثانیه تمرین
🔸رشد قطعی مادهٔ خاکستری در هیپوکامپ و مخچه
🔸افزایش ۳۰۰ درصدی اثربخشی تمرین در صبح
🔸ریست شدن سیستم دهلیزی در خواب
یا دقیقتر بودن آزمون تعادل از فشار خون و کلسترول برای پیشبینی مرگ
در اینجا با یک الگوی رایج مواجهیم:
چند واقعیت علمی معتبر به هم پیوند داده می‌شوند و سپس نتیجه‌ای بسیار بزرگتر از شواهد ساخته می‌شود تا جلب توجه شود.
🔴چیزی که به آن Scienceploitation می‌گوییم.
---
✔️واقعیت آنقدر جذاب نیست که بازدید یک پیام را میلیونی کند:
تمرین تعادل می‌تواند مفید باشد و پژوهشهای علمی نیز از اهمیت آن حمایت می‌کنند.
این واقعیت، مجوزی برای نسبت دادن هر درصد جذاب و هر اثر شگفت‌انگیزی به آن نیست.
✔️مطالعه نشان داده ناتوانی در انجام آزمون ۱۰ ثانیه‌ای ایستادن روی یک پا با افزایش خطر مرگ به هر علت همراه بوده؛
❌نه اینکه تمرین این حرکت خطر مرگ یا سکته را ۸۴ درصد کاهش می‌دهد.
✔️پژوهشهای مربوط به تمرین تعادل و سازگاری عصبی نیز از یادگیری مهارت و برخی تغییرات عصبی حمایت می‌کنند؛
❌نه اینکه ۳۰ ثانیه تمرین روزانه، کوچک شدن مغز را معکوس کند.
برای ادعای کاهش ۸۶ درصدی زمین خوردنهای مرگبار، برتری ۳۰۰ درصدی تمرین صبحگاهی و ریست شدن سیستم دهلیزی هنگام خواب، باید شواهد مستقیمی ارائه شود که دقیقاً… خواندن کامل ←
❤6👍2👏1
3 · 253 · عکس
⚠️⚠️هشدار:
از داخل ایران چت‌جی‌پی‌تی را بدون وی‌پی‌ان باز نکنید!
ساعاتی است کاربران چت‌جی‌پی‌تی با آی‌پی ایران با این پیام روبه‌رو می‌شوند اما با وی‌پی‌ان می‌توانند از آن استفاده کنند.
این که بعد از مشاهدهٔ باز نشدن آن وی‌پی‌ان را روشن کنید و از آن استفاده کنید کافی نیست.
باید مراقب باشید قبل از باز کردن چت‌جی‌پی‌تی وی‌پی‌ان روشن باشد چون بنا بر سیاست رسمی اوپن ای‌آی، امکان مسدود شدن حساب کاربرانی وجود دارد که از کشورهایی هستند که چت‌جی‌پی‌تی در آنها پشتیبانی نمی‌شود.
⚠️در طولانی‌مدت وقتی از چت‌جی‌پی‌تی استفاده نمی‌کنید آن را باز نگذارید تا در صورت قطع شدن وی‌پی‌ان با آی‌پی ایران روبه‌رو نشود!
⚠️استفاده از کشورهای پشتیبانی‌نشده ممکن است به مسدودشدن حساب منجر شود.
(ایران در فهرست کشورهای پشتیبانی‌شده ChatGPT نیست. این یک محدودیت رسمی و مستند است.)
طبق راهنمای رسمی OpenAI، دسترسی به ChatGPT یا API آن از کشور پشتیبانی‌نشده، یا فراهم‌کردن چنین دسترسی‌ای، ممکن است باعث مسدودشدن یا تعلیق حساب شود. این هشدار فقط درباره بازنشدن وبسایت نیست؛ به وضعیت مجازبودن استفاده نیز مربوط است.
منبع رسمی
هر خبر تازه‌ای درباره «قطع ChatGPT در ایران» را با توجه به تاریخ انتشار، منبع اصلی و نوع محدودیت بررسی کنید؛ زیرا «فیلترشدن»، «پشتیبانی‌نشدن رسمی»، «اختلال اینترنت» و «قطعی جهانی» چهار ادعای متفاوت‌اند و نباید به جای یکدیگر به کار روند.
به‌روزرسانی می‌شود:
t.me/Fact_Check
t.me/andishehsarapub
❤3
37 · 561 · Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
عکس
🔴 پاسخ چت‌بات مدرک نیست
از چت‌بات منبع بخواهید!
این کار به‌عنوان نمونه‌ای از خطر تکیهٔ چت‌بات‌ها روی محتوای تأییدنشده شبکه‌های اجتماعی مطرح شده است:
چت‌بات هوش مصنوعی Grok در بیش از ۳۰۰ پاسخ جداگانه، هویت ادعایی شاکی ناشناس پرونده تعرض جنسی مرتبط با دانشگاه کرنل* (شناخته‌شده در پرونده‌ها با نام مستعار Jane Doe) را ذکر کرده است.
این پاسخ‌ها عمدتاً بر اساس پست‌های منتشرشده در خود شبکه اجتماعی ایکس شکل گرفته‌اند.
عدد ۳۰۰ مربوط به تعداد پاسخ‌های مستقیم گروک است، نه تعداد بازنشر یا بازدید پست‌ها.
تولید جداگانهٔ یک ادعا توسط چت‌بات، به‌معنای وجود منابع معتبر متعدد نیست.
هویتی که گروک برای شاکی ناشناس مطرح کرده، بر اساس نوشته‌های کاربران بوده نه اطلاعات موثق.
منبع
-----
*✍️خلاصه پرونده دانشگاه کرنل:
یک دانشجوی سابق دانشگاه کرنل (شناخته‌شده در پرونده‌ها با نام مستعار Jane Doe) ادعا کرده که در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۴ در خانه انجمن برادری Chi Phi، پس از مصرف الکل و مواد مخدر (از جمله کتامین)، مورد تجاوز گروهی توسط هفت عضو آن انجمن قرار گرفته است.
او حدود سه هفته بعد موضوع را به پلیس دانشگاه گزارش داد. دادستان محلی ابتدا به دلیل کمبود شواهد کافی پرونده کیفری را بست. دانشگاه هم تحقیقات داخلی (Title IX) انجام داد که منجر به اخراج و تعلیق برخی افراد و تعطیلی دائمی شاخه انجمن شد.
در سپتامبر ۲۰۲۶، شاکی شکایت مدنی مفصلی علیه دانشگاه، انجمن و هفت مرد متهم مطرح کرد. پس از آن دادستان محلی پرونده را دوباره باز کرد و فرماندار نیویورک هم دادستان کل ایالت را به عنوان دادستان ویژه منصوب کرد. متهمان اتهامات را رد کرده‌اند و تاکنون هیچ اتهام جنایی رسمی علیه آنها مطرح نشده است. این پرونده توجه گسترده‌ای در رسانه‌ها و دانشگاه جلب کرده است.
❗️از خود گروک پرسیدم نام چه کسی را گفتی؟😃:
t.me/andishehsarapub/16693
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبه‌علمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
30 ·