🥚 "Tuxumni tashqaridan sindirsang — hayoti tugaydi. Ichkaridan sinsa — yangi hayot boshlanadi."
Bu gap faqat tuxumga emas — ustozlikka ham tegishli.
Ibn Sahnun IX asrda birinchi bo'lib "Kitob odob al-muallimin" — muallimlar odobi haqidagi kitobni yozganida, bitta gapni alohida ta'kidlagan edi: ustoz bolani tashqaridan shakllantirmaydi, uning ichidagi narsani uyg'otadi.
Bir necha asr o'tib Zarnujiy "Ta'lim ul-muta'allim"da buni davom ettiradi: ustozning vazifasi shogirdga bilim quyish emas — uning qalbini uyg'otish. G'azzoliy esa bundan ham uzoqroqqa boradi: ustozni ota-onadan ham mas'uliyatliroq deb ataydi. Ota-ona tanaga hayot beradi, ustoz esa — ruhga.
Ibn Xaldun "Muqaddima"da bir jamiyatning kelajagini o'sha jamiyat ustozlari qanchalik chuqur iz qoldira olishi bilan o'lchaydi. Avloniy esa — bizning yerimizda, milliy uyg'onish davrida — "Ma'rifat bizni qutqaradi" deganida, aynan shu — ichkaridan sindiradigan ustozlarni nazarda tutgan edi.
Beshovi ham — turli asr, turli til, bitta xulosa: eng kuchli ta'lim tashqaridan emas, ichkaridan boshlanadi.
Lekin bugun bir narsa yo'qolgan. O'sha davrlarda ustoz-shogird munosabati yaqin kuzatuvga asoslangan edi — shogird ustozini kuzatardi, ustoz shogirdni. Bugun esa ko'pchilik ustoz o'zini hech qachon chetdan ko'rmaydi. U qanday dars berayotganini emas, nima gapirayotganini biladi, xolos.
Shu sababdan O'zbekistonda birinchi marta — klassik ustozlik ilmi (Ibn Sahnun, G'azzoliy, Ibn Xaldun, Zarnujiy, Avloniy) zamonaviy pedagogika bilan bitta dasturda birlashtirildi. Ustoz har hafta o'z darsini yozib oladi, uni chetdan ko'radi va tuzatadi — xuddi ajdodlarimiz shogirdni yaqindan kuzatib tarbiyalagani kabi.
Atrofingizda ustoz bo'lgan yoki ustoz bo'lishni orzu qilgan odam bo'lsa — bu unga tegishli:
Manzil: 👉 @ustozlik_unsuri
9.8K ·