महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) घेण्यात येणाऱ्या परीक्षांच्या पॅटर्नबाबत डिस्क्रिप्टिव्ह (वर्णनात्मक) ऐवजी ऑब्जेक्टिव्ह (वस्तुनिष्ठ/बहुपर्यायी) पॅटर्नच कायम ठेवावा.
विषय: शासकीय भरती परीक्षांमध्ये वस्तुनिष्ठ (Objective/MCQ) स्वरूप कायम ठेवण्याबाबत व सुधारणांसाठी आवश्यक शिफारसी
प्रति,
सन्माननीय अध्यक्ष व सदस्य,
उच्चस्तरीय समिती (शासकीय भरती परीक्षा सुधारणा),
महाराष्ट्र राज्य.
महोदय,
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) व राज्य शासनामार्फत आयोजित करण्यात येणाऱ्या शासकीय भरती परीक्षा अधिक सुरक्षित, पारदर्शक, पारदर्शक गुणवत्तेवर आधारित आणि विद्यार्थ्यांच्या हिताच्या दृष्टीने सुलभ ठेवण्यासाठी मी ऑब्जेक्टिव्ह (Objective/MCQ) परीक्षा पद्धतीचे समर्थन व त्यातील सुधारणांविषयी खालील अत्यंत महत्त्वाचे मुद्दे आपल्या उच्चस्तरीय समितीसमोर मांडत आहे:
१. गुणवत्तेचे अचूक व वस्तुनिष्ठ मूल्यमापन:
ऑब्जेक्टिव्ह (बहुपर्यायी) परीक्षा पद्धतीमध्ये प्रत्येक प्रश्नाचे एकच निश्चित उत्तर असते. यामुळे उत्तरपत्रिका तपासताना मानवी हस्तक्षेप (Human Subjectivity) किंवा पूर्वग्रह दूषित दृष्टिकोन पूर्णपणे टळतो. वर्णनात्मक (Descriptive) पद्धतीमध्ये वेगवेगळ्या परीक्षकांकडून उत्तरपत्रिका तपासताना गुणांमध्ये तफावत आढळण्याची दाट शक्यता असते, ज्यामुळे उमेदवारांच्या गुणवत्तेचे योग्य मूल्यमापन होण्यात अडचणी येतात.
२. ग्रामीण व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील विद्यार्थ्यांचे हित:
वर्णनात्मक (Descriptive) पॅटर्न लागू केल्यास भाषिक पकड, विशिष्ट लेखनशैली आणि महागड्या कोचिंग क्लासेसवर अवलंबून राहावे लागते. या उलट, ऑब्जेक्टिव्ह पॅटर्नमुळे ग्रामीण, दुर्गम भागातील तसेच स्व-अभ्यास (Self-study) करणाऱ्या हजारो होतकरू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना समान संधी (Level Playing Field) मिळते.
३. पारदर्शकता, उत्तरतालिका (Answer Key) व आक्षेप प्रक्रिया:
ऑब्जेक्टिव्ह पद्धतीमध्ये परीक्षा झाल्यानंतर आयोग लगेचच उत्तरतालिका (First/Final Answer Key) जाहीर करतो. उमेदवारांना स्वतःच्या OMR सीटची कार्बन कॉपी मिळते आणि चुकीच्या प्रश्नांवर/उत्तरांवर आक्षेप (Objections) नोंदवण्याचा पारदर्शक अधिकार मिळतो. वर्णनात्मक पद्धतीमध्ये अशी थेट आणि पारदर्शक आक्षेप प्रक्रिया राबवणे अशक्यप्राय असते.
४. जलद निकाल व वेळेची बचत:
ऑ…
Читать полностью →