گروه تبادل نظر سیاسی و اجتماعی

🔍 رابطه کردها و اسرائیل؛ از اقلیم کردستان تا روژاوا 🔻 پیوند میان اسرائیل و کردهای منطقه یکی از عجیب‌ترین، راهبردی‌ترین و در عین حال تراژیک‌ترین بازی‌های خاورمیانه است. 📌 عهد با بارزانی؛ پایه‌گذاری دکترین پیرامون ریشه‌های این رابطه به دهه ۱۹۶۰ میلادی و «دکترین پیرامون» دیوید بن‌گوریون برمی‌گردد. اسرائیل برای شکستن انزوای خود در میان کشورهای عربی، به سراغ اقلیت‌های غیرعرب حاشیه خاورمیانه رفت. 🔻 موساد ارتباطات سری عمیقی با ملامصطفی بارزانی در شمال عراق برقرار کرد. 📌 ارسال تسلیحات، اعزام مستشاران نظامی و آموزش پیشمرگه‌ها با هدف درگیر کردن ارتش عراق در یک جنگ فرسایشی داخلی در دستور کار تل‌آویو قرار گرفت تا بغداد نتواند تمام قوای خود را متوجه جبهه جنگ با اسرائیل کند. 📌 نقطه عطف گم‌شده؛ بحران اوایل انقلاب در ایران (۱۳۵۷-۱۳۵۸) 🔻 با سقوط حکومت پهلوی و قطع ناگهانی روابط تهران و تل‌آویو، معادلات امنیتی اسرائیل در منطقه به هم ریخت. در سال‌های نخستین پس از انقلاب، هم‌زمان با ناآرامی‌ها و درگیری‌های مسلحانه در مناطق کردنشین ایران (مانند کردستان و آذربایجان غربی)، گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی غربی و منطقه‌ای حاکی از تلاش‌های همه‌جانبه‌ی موساد برای استفاده از این بستر جهت بازسازی حلقه‌های ارتباطی و نفوذ اطلاعاتی در مجاورت مرزهای ایران بود. 🔻 کردستان ایران و عراق به دلیل ژئوپلیتیک خاص خود، به پلی برای رصد تحولات حکومت نوپای اسلامی تبدیل شدند؛ بازی خطرناکی که هزینه‌های سنگینی برای احزاب کرد و مردم منطقه به همراه داشت. 📌 اقلیم کردستان؛ از حضور امنیتی-اطلاعاتی تا صاردات نفت 🔻 امروز، عیان‌ترین بخش این رابطه در اقلیم کردستان عراق (هولیر/اربیل) جریان دارد. پس از سقوط رژیم بعث در سال ۲۰۰۳، این رابطه شکل رسمی‌تر و اقتصادی‌تری به خود گرفت. 🔻 حضور امنیتی: گزارش‌های متعدد رسانه‌ای و منطقه‌ای نشان می‌دهد که شرکت‌ها، مستشاران و عناصر امنیتی اسرائیل حضور پنهانی پررنگی در اقلیم دارند. برای تل‌آویو، اقلیم کردستان یک گوشه امن استراتژیک برای رصد تحولات و فعالیت‌های مرتبط با ایران است. 🔻 شریان حیاتی انرژی: در در سال ۲۰۱۵، در اوج نوسان بازار جهانی نفت اسرائیل با خرید حدود یک‌سوم از کل صادرات نفت اقلیم کردستان (به ارزش حدود ۱ میلیارد دلار)، عملا به شریان حیاتی اقتصادی اربیل تبدیل شد. دولت مرکزی عراق آن را قاچاق و غیرقانونی می‌دانست. 🔻 رفراندوم ۲۰۱۷: اوج این همگرایی در همه‌پرسی استقلال اقلیم نمود یافت؛ جایی که تل‌آویو رسما از تشکیل کشور مستقل کردی حمایت کرد. 📌 معما و تناقض بزرگ؛ روژاوا و کردهای سوریه 🔻 با وجود اینکه افکار عمومی و برخی تحلیلگران انتظار داشتند اسرائیل از مدیریت خودمختار روژاوا در برابر دولت بشار اسد و تهدیدات ترکیه حمایت کند، این رابطه بسیار پیچیده‌تر و پر از تناقض است: 🔻 موازنه شکننده: مدیریت روژاوا تحت لوای نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) و تفکرات چپ‌گرایانه حاکم بر آن، به دلایل ایدئولوژیک، فشارهای محیطی و ضرورت حفظ ائتلاف با گروه‌های عرب منطقه و دوری از اتهامات همکاری با صهیونیسم، از هرگونه رابطه رسمی و علنی با اسرائیل اجتناب کرده است. 🔻 نگاه از تل‌آویو: در اوج حملات ترکیه به شمال سوریه در سال ۲۰۱۹، اسرائیل به شکلی بی‌سابقه از حمایت خود از کردها پرده برداشت. 🔻 تسیپی هوتوفلی، معاون وقت وزیر خارجه اسرائیل، به صراحت اعلام کرد اسرائیل منافع راهبردی بزرگی در حفظ توان کردها به عنوان «نیروی میانه‌رو و غرب‌گرا» در مقابل نفوذ ایران در سوریه دارد.  👈 بعد از سقوط اسد، کردهای سوریه جایگاه راهبردی پیشین خود را از دست دادند. در ۲۰ اوت ۲۰۲۶ اعلام شد که فرایند ادغام کامل نظامی، امنیتی و اداری مناطق کردنشین در نهادهای دولت مرکزی «تکمیل شده» و عملا خودمختاری آن‌ها پایان یافته است. 🔻 ایالات متحده نیز که پیشتر حامی اصلی کردها بود، از ژانویه ۲۰۲۶ با تغییر موضع راهبردی، حمایت نظامی خود را پایان داد و به دولت جدید سوریه روی آورد. 👈 در خاورمیانه‌ای که هر روز مرزهایش در آتش ناامنی می‌سوزد، محور ارتباطی اسرائیل و کردها همچنان یکی از کلیدی‌ترین خطوط موازنه قدرت به شمار می‌رود. #پرونده_ایران_اسرائیل_زیر_ذره‌بین به ذره‌بین ایران بپیوندید: 🔎 @iran_zarehbin