گروه تبادل نظر سیاسی و اجتماعی

🔴 بازار کار ایران زیر فشار سه شوک؛ پیشنهاد حفظ مشاغل 🔺️ مرکز پژوهش‌های اتاق ایران در گزارش «ارزیابی بازار کار ایران در پسابحران‌ها (جنگ رمضان)» می‌گوید بازار کار ایران در سال ۱۴۰۴ با سه شوک متوالی اقتصادی، اجتماعی و نظامی مواجه شده است. 🔺️ این شوک‌ها شامل جنگ ۱۲روزه ابتدای سال، بحران اجتماعی دی‌ماه و جنگ رمضان بوده‌اند؛ در کنار تحریم‌های مزمن، تورم، ضعف سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی شکننده. 🔺️ اثر بحران فقط از بین رفتن شغل‌ها نبوده؛ کاهش تقاضا، افزایش هزینه تولید، اختلال اینترنت و زنجیره تأمین و افزایش نااطمینانی نیز به بازار کار فشار وارد کرده‌اند. 🔺️ بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران، تعداد شاغلان از حدود ۲۵ میلیون و ۱۲۲ هزار نفر در بهار ۱۴۰۴ به گونه‌ای کاهش یافته که در زمستان، تعداد شاغلان نسبت به بهار حدود ۷۷۰ هزار نفر کمتر بوده است. 🔺️ گزارش تأکید می‌کند آثار بحران با تأخیر ظاهر می‌شود؛ بنگاه‌ها ابتدا تلاش می‌کنند کارکنان خود را حفظ کنند، اما با طولانی‌شدن بحران و افزایش هزینه‌ها، تعدیل نیرو افزایش می‌یابد. 🔺️ یکی از هشداردهنده‌ترین یافته‌ها، خروج بیش از ۱ میلیون و ۳۵۸ هزار نفر از بازار کار در زمستان نسبت به بهار است؛ یعنی این افراد نه شاغل بوده‌اند و نه در گروه بیکاران قرار گرفته‌اند. 🔺️ بنابراین کاهش نرخ بیکاری لزوماً به معنای بهبود بازار کار نیست؛ بخشی از افراد ممکن است به دلیل ناامیدی از یافتن شغل، اساساً از جست‌وجوی کار منصرف شده باشند. 🔺️ در بخش اشتغال رسمی نیز تعداد بیمه‌شدگان اصلی تأمین اجتماعی از حدود ۱۶ میلیون و ۸۵۵ هزار نفر در اسفند ۱۴۰۳ به حدود ۱۶ میلیون و ۲۴۴ هزار نفر در دی ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی حدود ۶۱۱ هزار نفر کاهش. 🔺️ هم‌زمان، اشتغال ناقص افزایش یافته و سهم آن از حدود ۶٫۶ درصد در بهار به ۸٫۲ درصد در زمستان ۱۴۰۴ رسیده است؛ یعنی بخشی از شاغلان به‌جای از دست دادن کامل شغل، با کاهش ساعات کار یا فعالیت محدودتر مواجه شده‌اند. 🔺️ ساختار بنگاه‌ها نیز تغییر کرده است. بین اسفند ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۴، تعداد کارگاه‌های ۶ تا ۱۰ نفره ۲۲٫۳ درصد، کارگاه‌های ۴ نفره ۱۷٫۹ درصد و کارگاه‌های ۱۱ تا ۵۰ نفره ۱۴٫۲ درصد کاهش یافته است. 🔺️ در مقابل، تعداد کارگاه‌های یک‌نفره ۱۲ درصد افزایش یافته است؛ اما گزارش هشدار می‌دهد این افزایش الزاماً به معنای رونق کارآفرینی نیست و می‌تواند نشانه حرکت نیروی کار به سمت خوداشتغالی اجباری و فعالیت‌های خرد و کم‌بازده باشد. 🔺️ گزارش همچنین تأکید می‌کند که نمی‌توان تمام افت اشتغال را فقط به جنگ نسبت داد؛ بازار کار پیش از این نیز تحت فشار تورم، تحریم، کاهش سرمایه‌گذاری، نااطمینانی و افت قدرت خرید قرار داشت. 🔺️ از نگاه گزارش، خطر اصلی دوران پساجنگ فقط افزایش بیکاری نیست؛ بلکه فرسایش ظرفیت آینده اقتصاد برای ایجاد شغل است؛ یعنی تعطیلی بنگاه‌ها، خروج نیروی کار ماهر، کاهش سرمایه‌گذاری و گسترش مشاغل خرد و کم‌بازده می‌تواند بازگشت اقتصاد به مسیر رشد را دشوارتر کند. 🔺️ گزارش همچنین اینترنت را بخشی از زیرساخت اشتغال می‌داند؛ زیرا اختلال ارتباطات فقط کسب‌وکارهای اینترنتی را متوقف نمی‌کند و می‌تواند حمل‌ونقل، فروش آنلاین، آموزش، دورکاری، آزادکاری و حتی مشاغل سنتی وابسته به پرداخت الکترونیکی را تحت تأثیر قرار دهد. 🔺️ پیشنهاد اصلی گزارش این است که سیاست اشتغال از «جبران بیکاری» به «حفظ شغل» تغییر کند؛ زیرا حفظ یک شغل موجود، کم‌هزینه‌تر از بازگرداندن یک فرد بیکار به بازار کار است. 🔺️ از جمله راهکارهای پیشنهادی، حمایت هدفمند از کارگران و بنگاه‌های آسیب‌دیده، بیمه بیکاری، یارانه دستمزد، تسهیلات کم‌بهره، مشوق‌های مالیاتی و بیمه‌ای و ایجاد سازوکار برای حفظ حداقل ارتباطات در زمان بحران است. #اقتصادی #جنگ @IranReView24 @IranViewPlus @IranView24