شناخت امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف بنورانیّت در پرتو آیات و روایات
سلسله: اهلبیت علیهمالسلام؛ تجلی ذات حق — قسمت ۴۸
🌿 پس از آنکه حدیث الصورة الأنزعیة حقیقت «واحد» و نسبت آن با نور احدی را بیان کرد، امام صادق علیهالسلام به سراغ یکی از مشهورترین احادیث نبوی میروند؛ حدیثی که قرنها محل بحث محدثان و عارفان بوده است
مفضل عرض میکند:
يا مولاي، يقول السيد الميم: أنا مدينة العلم وعلي بابها
امام علیهالسلام در پاسخ، پرده از حقیقتی برمیدارند که بدون شناخت مقام نورانی ولایت، فهم آن ممکن نیست:
يا مفضل، إنما عنى سلسل الذي تسلسل من نوره، فمعنى قوله: وعلي بابها، يعني أنه هو أعلى المراتب، وباب الميم، ومنه يدخلون إلى المدينة، وعلمُ العلم، وهو المترجم بما يمدّه سيده من علم الملكوت وجلال اللاهوت
🌺 این بیان، نشان میدهد که مقصود از «باب»، تنها یک فضیلت اخلاقی یا علمی نیست
🔸باب، مجرا است
🔸راه ورود است
🔸محل اتصال ظاهر به باطن است
از همین رو، امام علیهالسلام فرمودند:
منه يدخلون إلى المدينة
یعنی هیچ راهی برای ورود به حقیقت علم الهی، جز از طریق این باب وجود ندارد
🌿 این همان حقیقتی است که رسول خدا صلیاللهعلیهوآله در حدیث دیگری بیان فرمودند:
يا علي، أنت باب الله، وأنت الطريق إلى الله
📚 بحار الأنوار، ج۳۸، ص۱۱۱
باب بودن، یعنی همه راهها به او ختم میشود؛ نه به این معنا که او مقصد مستقل باشد، بلکه چون خداوند چنین قرار داده است
همانگونه که قرآن کریم میفرماید:
وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا
هر خانهای را باید از درِ آن وارد شد
خانه معرفت الهی نیز بابی دارد، و آن باب، حجت خداست
🌺 سپس مفضل حدیث دیگری را مطرح میکند:
أنا وعلي كهاتين
و امام علیهالسلام در تفسیر آن میفرمایند:
ليس يقدر أحد من أهل العلم يفصل بين الاسم والمعنى، غير أن المعنى فوقه؛ لأنه من نور الذات اخترعه، فليس بينه وبين النور فرق ولا فاصل، ولأجل ذلك قال: أنا وعلي كهاتين
این فراز، یکی از دقیقترین تفسیرهای روایی این حدیث است
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، هرگز سخن از اتحاد شخصی یا یگانگی ذاتی نفرمودند؛ بلکه حقیقتی را بیان کردند که میان «اسم» و «معنا» برقرار است
همانگونه که اسم الهی از معنا جدا نیست و تمام دلالتش به سوی معناست، ولایت علوی نیز از حقیقت محمدی جدایی ندارد
از همین جهت، امام علیهالسلام میفرمایند:
فليس بينه وبين النور فرق ولا فاصل
🌿 این همان سرّی است که در روایت دیگری از امام هادی علیهالسلام نیز آمده است:
نحن ظاهر الله ولسنا غير باطنه... الوحدانية معنانا وإن اختلفت أسماؤنا
📚 مجمع الأخبار، ص۳۴
اختلاف در اسمهاست
اما حقیقت واحد است
پیامبر، امیرالمؤمنین، فاطمه، حسن، حسین و امامان علیهمالسلام، همگی مظاهر یک نورند؛ همان نوری که خداوند آن را نخستین #تجلی خویش در عالم قرار داد
🌺 از همین رو، در روایت دیگری آمده است:
كنا بكينونيته قبل الخلق... أوليين أزليين
📚 مشارق أنوار اليقين، ج۱، ص۲۵۸
یعنی حقیقت نورانی آنان، پیش از عالم ماده و پیش از همه تعینات خلقی، در مقام قرب الهی قرار داشته است؛ هرچند ظهور جسمانی آنان در زمان واقع شده است
✨ بنابراین، «باب» بودن امیرالمؤمنین علیهالسلام، تنها باب شهر علم نیست بلکه باب ورود به تمام مراتب معرفت الهی است
هر کس از این باب وارد شود، به حقیقت توحید راه مییابد و هر کس این باب را رها کند، هرچند گمان کند خدا را میشناسد، از معرفت کامل محروم خواهد ماند
🌿 در بخش آینده، به فراز بسیار مهم دیگری از حدیث الصورة الأنزعیة خواهیم رسید که امام علیهالسلام میفرمایند:
من عرف الإشارة استغنى عن العبارة، ومن عرف مواقع الصفة بلغ قرار المعرفة
این فراز، مرز میان معرفت لفظی و معرفت شهودی را روشن میسازد و جایگاه ولایت را در وصول به معرفت حقیقی خداوند تبیین میکند
#تجلی
#حدیث_انزعیه
#امام_زمان
کانال
https://t.me/+WMlDVw1JrGd8XnK0
گروه
https://t.me/+8PZ8_98P5-ExZWNk
842 ·