Python
🔎 8️⃣ Mavzu: Python da Satrlarni Qisqartirish (slice) bilan Ro‘yhatlarni Kesish
Satrlar yoki ro‘yhatlar bilan ishlashda slicing (qirqib olish) eng qulay usul bo‘lib, indekslar orqali qismlarni oladi. Bu kichik vosita katta ma’lumotlar bilan tezda ishlashga yordam beradi. Masalan, biror matnning boshlanishini yoki oxirgi qismini ajratish uchun ishlatamiz. Slicing, manba: indekslashni o‘rganish – Pythonning kuchli qismi.
Quyida qisqa teoriya:
- Ro‘yhat yoki satrni qirqish uchun siqilgan notatsiya: object[start:stop:step].
- start - boshlanish indeksini, stop - yakun indeksini (shu indekstdan oldingi element) belgilaydi.
- Agar start yoki stop ko‘rsatilmasa, mos ravishda boshlanish yoki yakun “tizimga mos” bo‘ladi.
- Step bo‘lsa, har bir qadamda nechanchi element olinadi. Agar step manfiy bo‘lsa, teskari yondashuv ishlaydi.
Kod misoli (amaliy):
# misol: ro'yhatdan qismini olish
students = ["Ali", "Zarina", "Daler", "Nilufar", "Sohib", "Gul", "Anvar"]
# 1) Birinchi uch talabani olish
first_three = students[:3]
# 2) Ikkinchi uch talabani olish
middle_three = students[1:4]
# 3) Oxirgi ikkisini olish
last_two = students[-2:]
# 4) Har 2-qadamda olish (step)
every_second = students[::2]
# 5) Qaytadan teskari ro'yxat
reversed_list = students[::-1]
Kodni ishga tushirganda chiqishi (Output):
['Ali', 'Zarina', 'Daler']
['Zarina', 'Daler', 'Nilufar']
['Gul', 'Anvar']
['Ali', 'Daler', 'Sohib', 'Anvar']
['Anvar', 'Gul', 'Sohib', 'Nilufar', 'Daler', 'Zarina', 'Ali']
Og‘iz ochilishi: slicing bilan ro‘yhatlarni tezda ajratish, matnlar bilan ishlashda ham foydali bo‘ladi. Siz o‘zingiz boshlab-oylash uchun qaysi ro‘yhat ustida sinab ko‘rdingiz?
Savol: Satrlar ustida qirqishda qaysi yo‘lni eng ko‘p ishlatasiz va qaysi holatda stepni kamaytiradigan yoki oshiradigan holatlar bo‘ladi?
5 ·