گروه آثار استاد رائفی‌پور

💠 کودتای 28 مرداد ۱۳۳۲ را نباید فقط در چند امضای پشت پرده و چند فرمان سلطنتی خلاصه کرد. پشت آن کودتا، هم پول و طراحی آمریکایی بود، هم سازمان‌دهی و تجربه اطلاعاتی بریتانیا و هم شبکه‌ای از مزدوران داخلی که قرار بود خیابان را به میدان اجرای نقشه بیگانگان تبدیل کنند. اسناد و پژوهش‌های تاریخی، همکاری CIA و MI6 در طراحی و اجرای عملیات آژاکس هم آن را تأیید میکند. در این میان، ماجرای شهر نو نیز یکی از تلخ‌ترین و شرم‌آورترین پرده‌های آن نمایش بود. درباره نقش ملکه اعتضادی و گروه‌هایی از روسپیان شهر نو در بسیج خیابانیِ طرفدار کودتا گزارش‌های تاریخی وجود دارد؛ چنان‌که پژوهش‌های ایرانیکا نیز به صراحت از نقش سیاسی اعتضادی و نسبت‌دادن رهبری این گروه‌ها در حمایت از کودتا سخن میگویند. یک سوی ماجرا، اتاق‌های عملیات واشنگتن و لندن؛ سوی دیگر، خیابان‌های تهران. یک سو دلار و شبکه اطلاعاتی؛ سوی دیگر، جماعت رذلی که قرار بود با هیاهو، درگیری و آشوب، خیابان را از مردم پس بگیرد. و سرانجام، در ۲۸ مرداد، خیابان بمیدان تاخت‌وتاز کودتاچیان تبدیل شد؛ مصدق سقوط کرد و پس از آن، سلطنت پهلوی با پشتوانه کودتایی که آمریکا و بریتانیا در طراحی و اجرای آن نقش اساسی داشتند، قدرت خود را بازسازی کرد. این است آن «دموکراسی»‌ای که برخی امروز با حسرت از آن سخن میگویند: دموکراسی‌ای که برای نجاتش، دلار خارجی، سرویس اطلاعاتی بیگانه و نیروهای خیابانی به میدان آمدند! تاریخ البته یک شوخی تلخ هم با ما دارد: همان قدرتی که یک‌بار با عملیات آژاکس توانست از بیرون برای ایران نسخه سیاسی بپیچد، دهه‌ها بعد نیز بارها در سالهای 1378، 1388، 1398، ۱۴۰۱ و 1404 خیال کرد میتواند با فشار، آشوب و عملیات روانی، دلار و فتنه، اراده خود را بر ایران تحمیل کند. اما تاریخ همیشه یک نسخه تکراری ندارد. ۲۸ مرداد، روز پیروزی کودتای آمریکایی بود؛ اما هر کودتایی قرار نیست پایان قصه باشد. گاهی همان دستی که برای آتش‌زدن خانه دیگری کبریت میکشد، سرانجام در آتش محاسبات غلط خود میسوزد. 📚📚📚