♡ با هم بیندیشیم ♤

«آدم چه دیر می‌فهمد…» از مادر و غذا تا حافظه، فرهنگ، سیاست و وطن قرار است از یک جمله‌ی ساده‌ی سهراب سپهری شروع کنیم: «ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزه…» اما قرار نیست فقط درباره‌ی نوستالژی غذای مادر حرف بزنیم. می‌خواهیم ببینیم پشت «مادر» و «غذا» چه جهان بزرگی از فلسفه، تاریخ، سیاست، جامعه‌شناسی، اسطوره و فرهنگ پنهان شده است. در این مجموعه، از ایران باستان تا جهان امروز، سراغ این پرسش‌ها می‌رویم: ۱. غذا فقط غذا نیست غذا از یک نیاز زیستی چگونه تبدیل به معنا، لذت، فرهنگ و هویت می‌شود؟ ۲. نخستین جهان ما؛ مادر و خانه انسان پیش از آنکه جهان را بشناسد، خانه و مادر را تجربه می‌کند. خانواده چگونه نخستین مدرسه‌ی انسان می‌شود؟ ۳. بوی غذا و حافظه‌ی کودکی چرا عطر یک غذای سنتی می‌تواند سال‌ها بعد ما را به خانه، مادر و کودکی برگرداند؟ حافظه چه نسبتی با بدن و حواس دارد؟ ‏ ‌‌╭┅──────╮  @iraannni🇮🇷🇮🇷🇮🇷 ╰──────┅╯ ۴. مادر؛ نخستین حافظ فرهنگ زبان، قصه، لالایی، آیین، آداب، غذا و ارزش‌ها چگونه از نسل مادران به نسل بعد منتقل می‌شوند؟ ۵. مادر و قدرت؛ آیا سیاست از خانه شروع می‌شود؟ قدرت فقط در کاخ و حکومت نیست. خانواده، تربیت، خویشاوندی و پرورش نسل آینده چگونه بر جامعه و سیاست اثر می‌گذارند؟ ۶. زنان و مادران در تاریخ ایران از ایران باستان تا دوره‌های بعد؛ جایگاه زنان در خانواده، اقتصاد، مالکیت، دربار، جانشینی و مناسبات قدرت چگونه بوده است؟ ۷. مادران در اسطوره‌های ایرانی از فرانک و رودابه و تهمینه تا دیگر زنان شاهنامه؛ مادر چگونه حافظ تبار، فرهنگ و گاهی حتی آینده‌ی سیاسی یک سرزمین می‌شود؟ ۸. سفره‌ی ایرانی؛ تاریخ روی میز گندم، نان، برنج، گوشت، گیاهان، ادویه و غذاهای محلی؛ چگونه اقلیم، کشاورزی، تجارت، مهاجرت و جنگ، سفره‌ی ایرانی را ساخته‌اند؟ ۹. نان و سیاست از نان و مالیات در جهان قدیم تا قحطی، گرانی، فقر و امنیت غذایی در جهان جدید؛ چرا «نان» همیشه یک مسئله‌ی سیاسی بوده است؟ ۱۰. غذا، طبقه و قدرت چه کسی چه می‌خورد؟ غذا چگونه می‌تواند نشانه‌ی طبقه، ثروت، فقر، منزلت و سبک زندگی باشد؟ ۱۱. جنگ، قحطی و حافظه‌ی غذایی ملت‌ها وقتی جنگ و بحران به سفره وارد می‌شود، چه چیزی در حافظه‌ی نسل‌ها باقی می‌ماند؟ چرا بعضی غذاها یادآور رنج و بعضی دیگر یادآور نجات‌اند؟ ۱۲. مهاجرت؛ وقتی آدم وطن را می‌خورد چرا ایرانی مهاجر گاهی با پختن یک غذای ایرانی، شنیدن یک موسیقی یا بوی یک ادویه، ناگهان احساس می‌کند به خانه برگشته است؟ ۱۳. از خانه تا وطن آیا وطن فقط خاک، مرز و دولت است؟ یا می‌تواند مجموعه‌ای از زبان، مادر، غذا، خاطره، آیین، تاریخ و تجربه‌ی زیسته باشد؟ ‏ ‌‌╭┅──────╮  @iraannni🇮🇷🇮🇷🇮🇷 ╰──────┅╯ ۱۴. آدم چه دیر می‌فهمد… در پایان دوباره به سهراب برمی‌گردیم و می‌پرسیم: چرا بعضی از ساده‌ترین چیزهای زندگی، دیرترین چیزهایی هستند که ارزششان را می‌فهمیم؟ شاید برای فهمیدن «ایران»، گاهی لازم باشد از سیاست و تاریخ رسمی فاصله بگیریم و به خانه، مادر، سفره، بو، مزه و خاطره برگردیم. و شاید برای فهمیدن «انسان»، باید از همان جایی شروع کنیم که زندگی شروع شد: یک خانه، یک مادر و یک سفره.