.
👈 #حقوق
🟣 اعدام و ارعاب
✍ اردشیر محمدی
وکیل پایه یک دادگستری
در فلسفه مجازات های کیفری ، «ارعاب» همواره یکی از اهدافی است که وضع کنندگان کیفر برای اعمال مجازات مد نظر دارند . بر اساس این هدف ، مجازات مجرمین علاوه بر این که وی را به کیفر اعمال خود می رساند ، مانع ارتکاب جرم جدید برای سایرین نیز خواهد شد ، جرمی بنتام فیلسوف انگلیسی و از مدافعین نظریه «فایده اجتماعی » از بنیانگذاران این تفکر بود . او می گوید اگر کیفر به نحوی شدید ولی با اندیشه کامل بر ضرورت آن انتخاب شده باشد، بزهکاران از انجام جرم خودداری خواهند کرد
حقوقدانان ، ارعاب را در دو سطح «عام» و «خاص» تعریف می کنند در ارعاب عام به دنبال پیشگیری از جرم هستند و در ارعاب خاص بحث «تنبیه» و آگاه سازی فرد را مد نظر دارند . با این وصف ، در اعمال مجازات «اعدام» بحث ارعاب خاص منتفی است زیرا با سلب حیات مجرم موجبی برای تنبیه وی باقی نمی ماند . اما ارعاب عام در مجازات اعدام پررنگ و پا بر جاست . قائلان به این نظریه معتقدند انسان ذاتا مستعد ارتکاب جرم است بنابراین برای سالم زیستن باید همواره تهدیدی را همچون شمشیر داموکلس بالای سر خود احساس کند ، این تهدید از طریق مجازات دیگران محقق می شود .
این دیدگاه که در حقوق جزا به نظریه سودمندی یا «فایده گرایی» مشهور است در دنیای حقوق طرفداران زیادی دارد بر اساس این دیدگاه مجازات اعدام می تواند با ایجاد رعب و وحشت در دیگران ، میزان ارتکاب جرائم را به نحو ملموسی کاهش دهد قائلان به این تفکر عقیده دارند هدف از اعدام ، اصلاح مرتکب و مجرم نیست بلکه اصلاح جامعه و دیگران است ، اعدام هایی که در کشور ما انجام می شود و در برخی موارد قواعد دادرسی کیفری فدای سرعت عمل و تعجیل در مجازات می گردد از این زاویه قابل تحلیل است .
حال سئوالی که مطرح می شود این است آیا به راستی مجازات اعدام ، موجب رعب دیگران و کاهش جرائم خواهد شد ؟ آیا در کشورهایی که نظام حقوقی آنان بر نظریه فایده گرایی مبتنی است توانسته اند میزان جرائم و بزهکاری های اجتماعی را کاهش دهند ؟ واقعیت آن است تاثیر مجازات اعدام بر کاهش ارتکاب جرم مورد تردید بوده و تاکنون داده های آماری از پرونده های کیفری این موضوع را اثبات نکرده است به عنوان نمونه اتریش کشوری است که مجازات اعدام را لغو کرده اما از زمان لغو مجازات اعدام تاکنون ، افزایش جرائم در این کشور مشاهده نشده است
تاثیر اعدام بر ارعاب جامعه تابع متغیرهای دیگری است و حلق آویز کردن چند انسان ، جامعه را مرعوب نخواهد کرد .این ساختارهای سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی است که جامعه را به تأثیر پذیری از مجازات اعدام مجاب خواهد کرد ، جامعه ای که رفتارهای درخور اعدام را قبیح بداند و به دار کشیدن مرتکب را صحیح تلقی کند به راحتی از مجازات اعدام تاثیر می پذیرد اما جامعه ای که بر درستی اعمال مجرمانه قانع شود و اعدام شوندگان را تقدیس نماید به هیچ عنوان مرعوب اعدام ها نخواهند شد هر چند مجازات های اعدام ، سریع و خشن و ناصواب باشد
#خورشید
🌼 @Khourshidd
325 ·