Python self-study

Assalomu alaykum

Pythonni o'rnatish- Pythonning rasmiy saytiga kiriladi. Brauzer qatoriga http://www.python.org manzilini kiritib, Downloads bo‘limi tanlanadi. Bu yerda pythonning eng so'nggi versiyasi joylashgan bo'ladi . Pythonning hozirda eng so'ngi versiyasi Python 3.9 @python_self

Yuklab olingan o‘rnatgich fayl ishga tushiriladi va “Установить для всех пользователей” ko‘rsatmasi tanlanadi hamda o‘rnatish jarayonidagi barcha oyna so‘rovlarida “Next” tugmachasi bosiladi. @python_self

Shu o'rinda IDLE haqida #malumot IDLE (Integrated Development and Learning Environment – integrallashgan dasturlash va o‘rganish muhiti) – Python tilini o‘rganish uchun taqdim etilgan IDE. IDE o'zi nima ? IDE (Integrated Development Environment – integrallashgan dasturlash muhiti) – dasturiy ta’minot yaratish uchun dasturiy vositalar majmui. @python_self

Python IDLE ni ishga tushiramiz bir ikki uch ni bajaring

uch ga print("salom") deb yozing.

#Kommentariyalar(Izohlar) . Pythonda u yoki bu dastur kodlari qismlari nima ish qilishini qayd qilib ketish uchun izohlardan foydalaniladi. Interpretator dasturni bajarayotganda izohlarni e`tiborsiz qoldiradi. Shuning uchun izohga olingan berilganlar dastur ishlashiga hech qanday ta`sir ko‟rsatmaydi. Python dasturlash tilida izoh qo'yish uchun “#” belgisidan foydalaniladi. Odatda izohlar blokli va satrli izohlarga ajratiladi. Lekin har ikkalasi ham “#” belgisi orqali hosil qilinadi. Farqi satr izohlar dastur kodi yozilgan qatorda koddan keyin yoziladi va u shu satr nima ish bajarishi to'g'risidagi ma`lumotlardan tashkil topadi @python_self

Pythonda o'zgaruvchilar Pythonda, boshqa dasturlash tillaridagi kabi o‟zgaruvchilar aniq bir turdagi berilganlarni saqlash uchun xizmat qiladi. Pythonda o‟zgaruvchilar alfavit belgilari yoki tag chizig‟i belgisi bilan boshlanishi va tarkibi son, alfavit belgilari, tag chizig‟i belgilaridan iborat bo‟lishi, ya`ni bir so‟z bilan aytganda identifikator bo‟lishi kerak. Bundan tashqari o‟zgaruvchi nomi Pythonda ishlatiladigan kalit so‟zlar nomi bilan mos tushmasligi shart. Masalan, o‟zgaruvchi nomi and, as, assert, break, class, continue, def, del, elif, else, except, False, finally, for, from, global, if, import, in, is, lambda, None, nonlocal, not, or, pass, raise, return, True, try, while, with, yield kabi kalit so‟zlar nomi bilan mos tushishi mumkin emas. @python_self

Pythonda o'zgaruvchilar Shuni alohida ta`kidlash kerakki, Pythonda o‟zgaruvchini dastlab e`lon qilish degan tushuncha mavjud emas (masalan: c++ tilida int a kabi o‟zgaruvchi e`lon qilinadi), balki o‟zgaruvchi kiritiladi va unga qiymat beriladi (masalan: a=14). Berilgan qiymatga ko‟ra interpretator o‟zgaruvchining turini aniqlaydi. Pythonda o‟zgaruvchilarni nomlashning ikki turi: “camel case” va “underscore notation” turlaridan foydalanish tavsiya qilingan. “camel case” turida o‟zgaruvchiga nom berilganda, agar o‟zgaruvchi nomi alohida so‟zlar birikmasidan tashkil topgan bo‟lsa, ikkinchi so‟zdan boshlab har bir so‟zning birinchi harfi katta harfda (katta registr) bo‟lishi talab qilinadi. “underscore notation” turida esa so‟zlar orasiga tag chizig‟i “_” belgisi qo‟yiladi. Masalan: camel case —->firstName = "Salom" underscore notation—->first_name = "Salom" @python_self

Pythonda o'zgaruvchilar turlari Pythonda bir necha xildagi berilganlar turlari mavjud bo‟lib, ular odatda to‟rtta guruhga ajratiladi: sonlar, ketma-ketliklar, lug‟atlar va to‟plamlar: bool (boolean) – True va False mantiqiy qiymatlar uchun; int – butun sonlar uchun, butun turdagi songa kompyuter xotirasida 4 bayt joy ajratiladi; float – suzuvchan nuqtali sonlar (haqiqiy sonlar) uchun, haqiqiy sonlarni saqlash uchun kompyuter xotirasidan 8 bayt joy ajratiladi; complex – kompleks sonlar uchun; str – satrlar uchun, Python 3.x versiyasidan boshlab satrlar bu- Unicode kodirovkasidagi belgilar ketma-ketligini ifodalaydi; bytes – 0-255 diapazondagi sonlar ketma ketligi uchun byte array – baytlar massivi uchun; list – ro‟yхatlar uchun; tuple – kortejlar uchun; set – tartiblanmagan unikal ob`ektlar kollektsiyasi uchun; frozen set – set singari, faqat u o‟zgartirilishi mumkin emas (immutable); dict – lug‟atlar uchun. Har bir element kalit so‟z va qiymat juftligi ko"rinishida ifodalanadi @python_self

#Muhim Registrga sezuvchanlik. Python – registrga sezuvchan til hisoblanadi. Shuning uchun print, Print yoki PRINT ifodalar turli ifodalarni anglatadi. Agarda print berilganlarni chiqarish ifodasi o‟rniga Print ishlatilsa xatolik yuz berganligini ifodalovchi “ name „Print‟ is not defined” shaklidagi xabar chiqadi. @python_self