Postاگر بخوام کل مسیرم رو از اول تا امروز، با بحث بازار کار و درآمد همون‌طوری تعریف کنم که خودم تعریف می‌کنم، داستان برای من…

اگر بخوام کل مسیرم رو از اول تا امروز، با بحث بازار کار و درآمد همون‌طوری تعریف کنم که خودم تعریف می‌کنم، داستان برای من اینه من از اول با هدف اینکه صرفاً متخصص امنیت بشم وارد این مسیر نشدم. رشته دانشگاهی من مهندسی انرژی بود و اتفاقاً همین رشته باعث شد از همون اول با سیستم‌های انرژی، فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های واقعی درگیر بشم. ولی هم‌زمان علاقه‌ام به کامپیوتر و شبکه باعث شد برم سمت Linux، Network، سیستم‌عامل، Cybersecurity و تحلیل ترافیک و کم‌کم فهمیدم نقطه‌ای که واقعاً برای من جذابه جاییه که این دو دنیا به هم می‌رسن یعنی جایی که یک شبکه کامپیوتری دیگه فقط شبکه نیست و پشتش یک فرآیند صنعتی واقعی قرار داره. از همین‌جا وارد ICS، SCADA، PLC، HMI، Industrial Networks و OT Security شدم و شروع کردم معماری سیستم‌های کنترل رو از پایه فهمیدن؛ اینکه Field Level چیه، Control Level چطور کار می‌کنه، PLC چه نقشی داره، HMI و SCADA چطور با کنترلرها ارتباط می‌گیرن، پروتکل‌های صنعتی چطور رفتار می‌کنن و مهم‌تر از همه، اگر امنیت این زنجیره دچار مشکل بشه، اثرش فقط روی یک کامپیوتر نیست و می‌تونه به یک فرآیند فیزیکی واقعی برسه. بعد مسیرم جدی‌تر شد و رفتم سمت Asset Discovery، Network Segmentation، Zone & Conduit، Access Control، Passive Monitoring، Industrial Protocol Analysis، Detection، Incident Response و Security Architecture برای محیط‌های OT؛ یعنی کم‌کم از امنیت یک سیستم رسیدم به امنیت یک زیرساخت. چیزی که برای من اینجا خیلی مهم بود این بود که تجربه واقعی بهم یاد داد OT رو نمی‌شه با ذهنیت صرفاً IT مدیریت کرد اینجا Availability، Safety و Process Integrity اهمیت حیاتی دارن و هر تغییر امنیتی باید بدون آسیب زدن به فرآیند انجام بشه. بعدتر همین مسیر باعث شد علاقه‌ام به زیرساخت‌های انرژی، Smart Grid، Microgrid، Digital Twin و در نهایت سیستم‌های پیچیده‌تر انرژی و هسته‌ای هم جدی‌تر بشه یعنی به جای اینکه مهندسی انرژی رو کنار بذارم، اون رو با Computer و Cybersecurity ترکیب کردم و دقیقاً از همین ترکیب برای خودم یک حوزه تخصصی ساختم. بازار کار هم دقیقاً همین‌جا جالب می‌شه، چون من دیگه خودم رو صرفاً در بازار Cybersecurity عمومی نمی‌بینم مسیرهایی مثل OT/ICS Security Engineer، Industrial Cybersecurity Engineer، OT Security Architect، SCADA Security Engineer، Industrial Cybersecurity Consultant، OT Incident Response، Security Engineer برای زیرساخت‌های انرژی و Critical Infrastructure برام تعریف می‌شن. بازار ۲۰۲۶ هم نشون می‌ده که این تخصص واقعاً یک حوزه مستقل و رو به رشد شده؛ برای نمونه، یک گزارش بازار برای آلمان رشد تقاضای OT/ICS Security Engineer رو حدود ۱۸٪ نسبت به سال قبل گزارش کرده و Median حقوق این نقش رو حدود €88K ناخالص سالانه آورده، البته این‌ها داده‌های بازار هستن و نه تضمین حقوق یک فرد مشخص. در آلمان، داده Jobvector در سپتامبر ۲۰۲۶ میانگین حقوق OT Security رو حدود €60.5K ناخالص سالانه و بازه گزارش‌شده برای متخصصان رو حدود €59.7K تا €70K اعلام کرده؛ اختلاف این اعداد با Benchmarkهای Senior به خاطر تفاوت سطح شغلی، نمونه آماری و تعریف نقش‌هاست. در Benchmark دیگری برای ۲۰۲۶، نقش Senior OT Security Engineer در آلمان حدود €90K تا €122K در برلین، €98K تا €132K در مونیخ و €95K تا €128K در فرانکفورت گزارش شده؛ این اعداد حقوق پایه و indicative هستن و Bonus و مزایای جانبی رو شامل نمی‌شن. حتی در هلند، یک موقعیت واقعی OT Cyber Security Officer برای زیرساخت و SCADA در سپتامبر ۲۰۲۶ بازه €5,000 تا €7,000 ناخالص ماهانه گذاشته بود. یعنی هرچی از سطح General Cybersecurity فاصله می‌گیری و وارد جایی می‌شی که باید هم Cybersecurity بفهمی، هم Automation، هم Industrial Network، هم فرآیند انرژی و هم محدودیت‌های OT، تخصصت کمیاب‌تر و بازارش تخصصی‌تر می‌شه؛ البته در مقابل، مسئولیت هم خیلی بالاتر می‌ره. برای همین من این مسیر رو این‌طوری می‌بینم: مهندسی انرژی پایه فهم فرآیند رو به من داد، کامپیوتر ابزار تحلیل رو داد، امنیت به من نگاه دفاعی داد، شبکه صنعتی منو وارد دنیای OT کرد و تجربه محیط واقعی بهم یاد داد چطور این‌ها رو کنار هم قرار بدم. نتیجه‌اش برای من فقط یک عنوان شغلی نیست؛ یک پروفایل بین‌رشته‌ایه که می‌تونه در شرکت‌های انرژی، نیروگاه‌ها، اتوماسیون صنعتی، تولید، صنایع فرآیندی، زیرساخت‌های حیاتی، مشاوره امنیت و پروژه‌های Industrial Digitalization استفاده بشه.