📓
آیا خداوند فقط برای بخشی از جهان رسول فرستاد؟
بازخوانی عدالت الهی و رسالت جهانی از نگاه قرآن
یکی از پرسشهای مهم درباره عدالت الهی این است:
اگر هدایت انسانها به وسیله رسولان الهی انجام میشود، پس مردمانی که در شرق و غرب عالم زندگی میکردهاند و نام هیچ رسولی از میان آنان در تاریخ مشهور نیست، چه سرنوشتی داشتهاند؟ آیا خداوند تنها برای چند قوم و چند سرزمین رسول فرستاده است؟
قرآن پاسخ این پرسش را با چند اصل روشن بیان میکند.
۱. هدایت الهی همگانی است.
قرآن اعلام میکند:
«هیچ امتی نبوده است مگر اینکه در میان آنان هشداردهندهای گذشته است.» (فاطر: ۲۴)
«برای هر امتی رسولی است.» (یونس: ۴۷)
«برای هر قومی هدایتگری است.» (رعد: ۷)
بنابراین، هدایت الهی به قوم، نژاد یا منطقه خاصی اختصاص ندارد و هیچ امتی بدون حجت الهی رها نشده است.
۲. همه رسولان برای ما معرفی نشدهاند
قرآن میفرماید:
«برخی از رسولان را برای تو بازگو کردیم و برخی را برایت بازگو نکردیم.» (غافر: ۷۸)
پس قرآن هرگز ادعا نمیکند که نام همه رسولان تاریخ را آورده است. بنابراین، ناشناخته بودن رسولان بسیاری از ملتها، دلیل بر نبودن آنان نیست.
۳. رسالت، پایه عدالت الهی است
قرآن میفرماید:
«ما هرگز عذابکننده نیستیم تا آنکه رسولی برانگیزیم.» (اسراء: ۱۵)
رسولان برای هدایت، بشارت، هشدار و اتمام حجت فرستاده میشوند. پس از روشن شدن حقیقت، انسان خود مسیرش را انتخاب میکند. از این رو، عذاب هدف رسالت نیست، بلکه نتیجه آگاهانه رد کردن حق پس از اتمام حجت است.
۴. پیام رسولان در طول تاریخ استمرار یافته است
قرآن، سرگذشت رسولان پیشین را به وسیله رسولان بعدی و در نهایت در قرآن برای همه نسلها حفظ کرده است.
«در سرگذشت آنان برای خردمندان عبرت است.» (یوسف: ۱۱۱)
«ما خبرهای رسولان را برای تو بازگو میکنیم تا دلت را استوار گردانیم.» (هود: ۱۲۰)
بنابراین، پیام رسولان محدود به زمان خود نمانده و به میراث هدایت برای همه بشریت تبدیل شده است.
۵. مفهوم ارسال در قرآن، فراتر از رسولان انسانی است
قرآن نشان میدهد که خداوند برای اجرای اراده خود، تنها از انسانها بهره نمیگیرد.
او فرشتگان را نیز رسول قرار میدهد. (حج: ۷۵)
هاروت و ماروت را برای آزمون مردم مأمور میکند و پیش از هر آموزش هشدار میدهند:
«ما تنها وسیله آزمون هستیم، پس کافر مشو.» (بقره: ۱۰۲)
در ماجرای سلیمان، جنبندهای از زمین وسیله آشکار شدن این حقیقت میشود که جنیان علم غیب ندارند. (سبأ: ۱۴)
و در داستان فرزند آدم، کلاغ وسیله آموزش شیوه دفن مردگان میشود. (مائده: ۳۱)
این نمونهها نشان میدهد که خداوند برای تحقق حکمت و آشکار کردن حقیقت، از هر مخلوقی که بخواهد بهره میگیرد؛ هرچند هدایت تشریعی انسانها بر عهده رسولان انسانی است.
🔬 جمعبندی
قرآن کریم تأکید میکند که هدایت الهی محدود به یک قوم یا زمان خاص نبوده است. هیچ امتی بدون هشداردهنده رها نشده و برای هر قوم، رسول یا هدایتگری فرستاده شده است. هرچند نام همه رسولان در قرآن نیامده، اما اصل هدایت عمومی و فراگیر الهی مورد تأکید قرار گرفته است.
پیام رسولان نیز به زمان خود محدود نمانده، بلکه از طریق نقل سرگذشت آنان در قرآن و رسالت رسولان بعدی، برای نسلهای بعدی حفظ و منتقل شده است تا هدایت الهی در طول تاریخ استمرار یابد.
همچنین قرآن نشان میدهد که اجرای اراده الهی تنها به انسانها محدود نیست و خداوند میتواند از فرشتگان و حتی دیگر مخلوقات برای تحقق حکمت خود استفاده کند؛ در حالی که مسئولیت اصلی هدایت انسانها بر عهده رسولان انسانی است.
در نهایت، قرآن تصویری از عدالت الهی ارائه میدهد که بر اساس آن هیچ انسانی پیش از اتمام حجت مورد مؤاخذه قرار نمیگیرد و هدایت الهی مرز جغرافیا و زمان نمیشناسد.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
.
371 ·