✒ نظرات // "روزنامه‌نگاری جدید" Chat

4/1 وضعیت امروز رسانه‌ها در گفت‌وگو با مهرداد خدیر از توقیف‌های فله‌ای مطبوعات تا اشک‌های پنهانی روزنامه‌نگاران ایسنا در آستانه فرا رسیدن ۱۷ مرداد، روز خبرنگار، ایسنا در گفت‌وگویی با مهرداد خدیر، روزنامه‌نگار باسابقه و عضو شورای سردبیری عصر ایران، به بررسی دغدغه‌های اساسی جامعه رسانه‌ای کشور پرداخته است. این مصاحبه که با هدف طرح مسائل و چالش‌های فراروی روزنامه‌نگاران در شرایط کنونی ترتیب یافته، ابعاد مختلفی از جمله کارکردهای حرفه‌ای، آسیب‌های نگاه امنیتی در بحران‌ها، علت ازدست‌رفتن مرجعیت رسانه‌ها، مهم‌ترین دغدغه‌های صنفی، مسیر بقا در عصر تحولات دیجیتال و نسبت رسانه‌های رسمی با پدیده اینفلوئنسرها را مورد واکاوی قرار داده است.   کارکرد اصلی روزنامه‌نگاری در جامعه امروز چیست؟ مهرداد خدیر در پاسخ به این پرسش که «کارکرد اصلی روزنامه‌نگار آگاهی‌بخشی، امیدبخشی و طرح مطالبات است و ما چقدر به این کارکردها نزدیک شدیم و موانع اصلی چیست؟» اظهار کرد که به صورت کامل با این پیش‌فرض موافق نیست، چرا که نمی‌توان وظایف نهادهای متعدد و متنوع در جامعه مدرن را بر یک صنف، یک حرفه، یک طیف و یک قشر بار کرد. به باور وی، روزنامه‌نگاران همین که به اخلاق حرفه‌ای خود وفادار باشند، مخاطب را از مراجعه به رسانه‌های خارج از ساختار بی‌نیاز کنند و واقعیت را روایت کنند، میهن‌دوست باشند و به خیر عمومی بیندیشند، کفایت می‌کند. خدیر درباره طرح مطالبات توسط رسانه‌ها تاکید کرد که برای این کار مکانیزم‌های دیگری همچون نمایندگان واقعی مجلس و احزاب وجود دارند و رسانه‌ها در این میان نقش آینه را ایفا می‌کنند. او با اشاره به نظریه «سه آینه» در علوم ارتباطات، توضیح داد که رسانه، حکومت و مردم در یک تعامل سه‌وجهی قرار دارند و اگر آینه رسانه مکدر یا شکسته شود، این ارتباط و تبادل به هم می‌خورد. خدیر با نقد تعاریف کلیشه‌ای تاکید کرد که بهتر است روزنامه‌نگار را با میزان تحلیل واقعیت، اندیشه به خیر عمومی و منافع ملی و نیز لذت معنوی‌ای که به مخاطب می‌دهد بسنجیم و از تحمیل مأموریت‌های فراحرفه‌ای بر این صنف پرهیز کنیم. او با قیاس حرفه روزنامه‌نگاری با پزشکی، یادآور شد که از پزشک انتظار نمی‌رود تمام بار سلامت جامعه را بر دوش بکشد، بلکه انتظار اصلی پایبندی به سوگند حرفه‌ای و نگاه همنوعانه به جامعه است، در حالی که از روزنامه‌نگاران انتظار فداکاری کامل و نادیده گرفتن منافع صنفی خود می‌رود که این انتظار، انتظار معقولی نیست. وی بر لزوم محدود کردن انتظارات به اصول حرفه‌ای و اخلاقی مشترک در جوامع مدرن تاکید کرد.