✒ نظرات // "روزنامه‌نگاری جدید" Chat

شرکت اوپن ای آی: عبور از مرز یک میلیارد کاربر فعال در کمتر از ۴ سال روز جمعه شرکت "اوپن ای آی" اعلام کرد که کمتر از ۴ سال پس از راه‌اندازی "چت جی پی تی"، از مرز نمادین یک میلیارد کاربر فعال عبور کرده است، افزایشی بی‌سابقه برای یک شرکت جوان. به گفته چندین رسانه آمریکایی، این استارتاپ مستقر در سانفرانسیسکو در ابتدا انتظار داشت که پس از رسیدن به ۹۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی در پایان فوریه، در اوایل امسال به این نقطه عطف برسد اما با رقابت فزاینده‌ای روبرو شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، اگرچه اوپن ای آی در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد اما اولین محصول مصرفی خود، چت جی پی تی را تنها در نوامبر ۲۰۲۲ عرضه کرد. در مقام مقایسه، فیسبوک ۶ سال پس از راه‌اندازی شبکه اجتماعی خود به یک میلیارد کاربر رسید. رقمی که این استارتاپ روز جمعه به آن اشاره کرد مربوط به تمام رابط‌های هوش مصنوعی آن، در درجه اول چت جی پی تی و همچنین Codex، مدل آن که به برنامه‌نویسی با کمک هوش مصنوعی اختصاص داده شده است و ChatGPT Work، پلتفرمی که امکان استفاده از سایر برنامه‌های خارجی را فراهم می‌کند، است. همچنین این شرکت گزارش می‌دهد اکنون ۲ میلیون مشتری سازمانی دارد. این بخش که بالاترین درآمد و حاشیه سود به ازای هر کاربر را ارائه می‌دهد، تا پایان سال ۲۰۲۵ به اولویت این شرکت تبدیل شد. از آن زمان تا حدودی فاصله خود را با رقیب اصلی خود، آنتروپیک که تمرکز اصلی توسعه‌اش بر این بخش است را کاهش داده است. ظهور عوامل هوش مصنوعی که وظایف را بر اساس تقاضا انجام می‌دهند، نتایج خود را به صورت خودکار ارزیابی می کنند و بهبودهایی ایجاد می کنند، الزامات قدرت محاسباتی را به طرز چشمگیری افزایش داده و باعث افزایش شدید هزینه‌ها برای مشاغل و توسعه‌دهندگان شده است. باتوجه به نگرانی درمورد پایین نگه داشتن هزینه ها، بسیاری اکنون به مدل‌های ساده‌تر اما ارزان‌تر از هوش مصنوعی‌های پیشرفته اوپن ای آی و آنتروپیک از جمله مدل‌های متن‌باز به ویژه مدل‌های چینی روی آورده‌اند. غول‌های هوش مصنوعی باید با این واقعیت جدید سازگار شوند تا از کاهش قابل توجه سهم خود در بازار جلوگیری کنند. در اوایل ماه جولای اوپن ای آی، ۳ نسخه از مدل جدید خودد GPT-5.6  از جمله یک نسخه "ارزان" به نام "لونا" را منتشر کرد که یک پنجم قیمت بهترین مدل آن،"سول" است. اما بازار چنان

نقد : منبع این اطلاعات در گزارش کیست یا چیست؟ بزرگترین نقص این گزارش ، نبود منبع (معتبر یا نامعتبر) است. گزارش نیازمند منبع و البته منبع معتبر است. بدون منبع معتبر، هیچ خبر و گزارشی قابل انتشار نیست. @NewJournalism روزنامه نگاری جدید

تصویب قانون جدید در پارلمان روسیه؛ افزایش فشار بر روزنامه‌نگاران در تبعید این قانون که هفته گذشته به اتفاق آرا توسط پارلمان تصویب شد و انتظار می‌رود به زودی توسط ولادیمیر پوتین برای لازم‌الاجرا شدن امضا شود، به مقامات اجازه می‌دهد محدودیت‌های شدیدی را بر شهروندان روسی ساکن در خارج از کشور که به عنوان "عوامل خارجی" فهرست شده‌اند یا به دلیل همکاری با "سازمان‌های نامطلوب" - عمدتاً روزنامه‌نگاران - تحت پیگرد قانونی قرار گرفته‌اند، اعمال کنند. به گفته سازمان غیردولتی مستقل روسی OVD-Info، فعالان رسانه در واقع بزرگترین گروه حرفه‌ای هستند که هدف این طبقه‌بندی‌ها قرار گرفته‌اند - بیش از یک سوم - و شمار آنها از زمان حمله گسترده روسیه به اوکراین ۶ برابر شده است. به نوشته گزارشگران بدون مرز، کسانی که تحت تأثیر این قانون قرار می‌گیرند، ممکن است با موارد زیر روبرو شوند: انسداد حساب‌های بانکی و تعلیق دسترسی آنها به خدمات بانکی آنلاین؛ ممنوعیت فروش املاک یا وسایل نقلیه آنها؛ لغو گواهینامه رانندگی آنها؛ درآمد آنها که در روسیه به دست می‌آید، طبق یک رژیم قانونی خاص به حساب‌های بانکی واریز می‌شود که به مقامات اجازه می‌دهد پول را برای پرداخت جریمه یا هزینه‌های دادگاه توقیف کنند؛ دسترسی آنها به پورتال اصلی خدمات عمومی روسیه، Gosuslugi، مسدود شده و مانع از انجام اکثر مراحل اداری توسط آنها می‌شود. خدمات کنسولی، از جمله تمدید گذرنامه و ثبت احوال، مسدود می شود. در حالی که از سال ۲۰۲۲، بیش از ۱۵۰۰ روزنامه‌نگار روسی برای فرار از سرکوب دولتی مجبور به پناهندگی در خارج از کشور شده‌اند، مقامات روسی تاکتیک‌های قانونی خود را برای پیگرد قانونی آنها در خارج از مرزهای خود تشدید می‌کنند. گزارشگران بدون مرز افزود: "این قانون برفشار علیه روزنامه‌نگاری مستقل می‌افزاید. این سلاح جدید که به‌طور خاص روزنامه‌نگاران در تبعید را هدف قرار می‌دهد، تمایل کرملین به تقویت سرکوب فراملی خود را نشان می‌دهد. روسیه با گسترش سرکوب خود به فراتر از مرزهای خود، قصد دارد تبعید آنها را حتی ناامن‌تر کند و اطلاعات مستقل را بیشتر خاموش کند". همچنین، قوانین مربوط به "عوامل خارجی" و "سازمان‌های نامطلوب"، شامل گزارشگران بدون مرز هم می‌شود که در سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۵ تصویب و سپس در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ گسترش یافت، به‌طور گستر

4/1 وضعیت امروز رسانه‌ها در گفت‌وگو با مهرداد خدیر از توقیف‌های فله‌ای مطبوعات تا اشک‌های پنهانی روزنامه‌نگاران ایسنا در آستانه فرا رسیدن ۱۷ مرداد، روز خبرنگار، ایسنا در گفت‌وگویی با مهرداد خدیر، روزنامه‌نگار باسابقه و عضو شورای سردبیری عصر ایران، به بررسی دغدغه‌های اساسی جامعه رسانه‌ای کشور پرداخته است. این مصاحبه که با هدف طرح مسائل و چالش‌های فراروی روزنامه‌نگاران در شرایط کنونی ترتیب یافته، ابعاد مختلفی از جمله کارکردهای حرفه‌ای، آسیب‌های نگاه امنیتی در بحران‌ها، علت ازدست‌رفتن مرجعیت رسانه‌ها، مهم‌ترین دغدغه‌های صنفی، مسیر بقا در عصر تحولات دیجیتال و نسبت رسانه‌های رسمی با پدیده اینفلوئنسرها را مورد واکاوی قرار داده است.   کارکرد اصلی روزنامه‌نگاری در جامعه امروز چیست؟ مهرداد خدیر در پاسخ به این پرسش که «کارکرد اصلی روزنامه‌نگار آگاهی‌بخشی، امیدبخشی و طرح مطالبات است و ما چقدر به این کارکردها نزدیک شدیم و موانع اصلی چیست؟» اظهار کرد که به صورت کامل با این پیش‌فرض موافق نیست، چرا که نمی‌توان وظایف نهادهای متعدد و متنوع در جامعه مدرن را بر یک صنف، یک حرفه، یک طیف و یک قشر بار کرد. به باور وی، روزنامه‌نگاران همین که به اخلاق حرفه‌ای خود وفادار باشند، مخاطب را از مراجعه به رسانه‌های خارج از ساختار بی‌نیاز کنند و واقعیت را روایت کنند، میهن‌دوست باشند و به خیر عمومی بیندیشند، کفایت می‌کند. خدیر درباره طرح مطالبات توسط رسانه‌ها تاکید کرد که برای این کار مکانیزم‌های دیگری همچون نمایندگان واقعی مجلس و احزاب وجود دارند و رسانه‌ها در این میان نقش آینه را ایفا می‌کنند. او با اشاره به نظریه «سه آینه» در علوم ارتباطات، توضیح داد که رسانه، حکومت و مردم در یک تعامل سه‌وجهی قرار دارند و اگر آینه رسانه مکدر یا شکسته شود، این ارتباط و تبادل به هم می‌خورد. خدیر با نقد تعاریف کلیشه‌ای تاکید کرد که بهتر است روزنامه‌نگار را با میزان تحلیل واقعیت، اندیشه به خیر عمومی و منافع ملی و نیز لذت معنوی‌ای که به مخاطب می‌دهد بسنجیم و از تحمیل مأموریت‌های فراحرفه‌ای بر این صنف پرهیز کنیم. او با قیاس حرفه روزنامه‌نگاری با پزشکی، یادآور شد که از پزشک انتظار نمی‌رود تمام بار سلامت جامعه را بر دوش بکشد، بلکه انتظار اصلی پایبندی به سوگند حرفه‌ای و نگاه همنوعانه به جامعه است، در حالی که از رو

4/2 گفتگو با مهرداد خدیر آسیب‌های نگاه امنیتی در جنگ اخیر خدیر در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه «غلبه نگاه امنیتی در بحران‌ها به نگاه رسانه‌ای به‌ویژه در جنگ اخیر کجاها به رسالت روزنامه‌نگاری آسیب زد و کجاها لازمه‌ی توجه است»؟ با به کار بردن کلمه «رسالت» برای حرفه روزنامه‌نگاری مخالفت کرد و آن را شأن پیامبران دانست و بر تعبیر «اقتضا و شئون حرفه» تاکید کرد. وی نگاه امنیتی حاکم در جنگ اخیر را به شدت آسیب‌زا ارزیابی کرد و گفت که این نگاه، روزنامه‌نگاران را به تبلیغ محض فرا می‌خواند، در حالی که مردم در میانه دوگانه تبلیغات صداوسیما و پروپاگاندای شبکه‌های خارجی مثل اینترنشنال، به روایت سوم نیاز داشتند؛ روایتی که ضمن لحاظ منافع ملی، از تبلیغات رسمی فاصله بگیرد و مخاطب را به رسانه‌های داخلی جذب کند. خدیر با تاکید بر اینکه مردم هنگام برخورد با یکدیگر می‌پرسند «چه خبر؟» نه «چه نظری دارید؟»، فاصله گرفتن از خبر و اصرار بر نظرات تبلیغی و تأییدی را از آفات اصلی روزنامه‌نگاری در آن دوره برشمرد. او درباره مرز شفافیت و پاسخگویی، این مرز را وابسته به تجربه و درک خود روزنامه‌نگاران دانست و مصداق‌هایی همچون عدم انتشار تصاویر اصابت موشک و پهپاد را به دلیل جلوگیری از سوءاستفاده دشمن، قابل درک خواند، اما حساسیت‌های مفرط و توقع بازتولید محتوای چند خبرگزاری و صداوسیما را عامل اصلی آسیب به رسانه‌های مستقل معرفی کرد. خدیر با اشاره به مشکلات امنیتی خبرنگاران داخلی برای حضور در محل وقایع، تصریح کرد که این موانع نه تنها مردم را پای صدا و سیما ننشاند، بلکه آنان را به شبکه‌های اجتماعی و تلویزیون‌های خارجی سوق داد و سیاست قطع اینترنت بین‌الملل نیز به نارضایتی دامن زد؛ در حالی که فضای اینترنتی می‌توانست محل طرح روایت‌های مختلف باشد. او با تفکیک رسانه‌های رسمی به دو دسته تبلیغاتی نظیر صداوسیما و خبرگزاری‌های رسمی و نیمه‌مستقل، گفت که برخی سایت‌ها تلاش کردند استقلال خود را حفظ کنند اما با فشار مواجه شده و به بازتولید روایت‌های رسمی روی آوردند. خدیر در ادامه با اشاره به افشای تدریجی ماهیت شبکه‌های خارجی برای مردم، تاکید کرد که در مقطعی اعتماد مخاطب به رسانه‌های داخلی آسیب دید اما خوشبختانه با گذشت زمان، مردم دریافتند که شبکه‌ها خارجی به دنبال کمک نیستند و شهروندان عادی را هدف قرار می‌دهند؛ با این حال

4/3 گفتگو با مهرداد خدیر امنیت شغلی و استقلال حرفه‌ای مهم‌ترین دغدغه روزنامه‌نگاران خدیر در پاسخ به این پرسش که «مهم‌ترین دغدغه‌تان را در این روزها به عنوان روزنامه‌نگار چیست؟» اظهار کرد که با توجه به مسئولیت‌های صنفی خود از جمله حضور در هیات مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران، هرچند فعالیتش متوقف شده، مهم‌ترین دغدغه‌اش دو مقوله «امنیت شغلی» و «استقلال حرفه‌ای» است. او با تفکیک روزنامه‌نگاران مستقل از دیگر فعالان، گفت که آن‌ها همچون همه مردم با تورم و دستمزدهای پایین دست‌وپنجه نرم می‌کنند، اما برخلاف سایر صنوف، با خطر تعطیلی، تهدید و بازداشت نیز مواجه هستند که مشکلات را مضاعف می‌کند. خدیر به صورت مصداقی به تجربه توقیف شش‌ماهه روزنامه «هم‌میهن» که معاون سردبیری آن را بر عهده داشت اشاره کرد و گفت که این روزنامه با دغدغه روایت سوم فعالیت می‌کرد اما حتی برای انتشار یک مطلب ساده، با تماس‌های تذکری و حذف جملات مواجه می‌شد و این برخوردها در دولت فعلی نیز ادامه یافت. او با یادآوری اینکه این روزنامه در دولت آقای رئیسی مجوز گرفته بود، نقش ناظران دولتی معاون مطبوعاتی، نماینده وزارت علوم و ... را در این تعطیلی قابل توجه دانست و افزود که پس از توقیف نیز رسیدگی به پرونده با تاخیر پنج تا شش‌ماهه انجام شد. اشک‌های فردوسی‌پور دیده شد اما اشک‌های پنهانی روزنامه‌نگاران نه خدیر در ادامه با بیان اینکه تضعیف رسانه‌های مستقل داخلی و واگذاری میدان به رسانه‌های خارجی، برای کسانی که نه می‌توانند با مدل صدا و سیما همسو شوند و نه اهل کوچ به خارج هستند، بسیار پرهزینه شده است، اما با وجود همه مشکلات، او بر ادامه مسیر روایت سوم و دفاع از اندیشه مسالمت‌آمیز و اصلاحات اصرار دارد. وی در پاسخ مستقیم به سوالی درباره دغدغه اصلی، این پرسش را مطرح کرد که چرا با جماعتی که شیفته کار و سرنوشت کشورشان هستند، این اندازه سوءتفاهم وجود دارد و به جمله حامیانه عادل فردوسی‌پور «چرا نمی‌گذارید کار کنیم؟» اشاره کرد. خدیر با بیان اینکه بغض و اشک فردوسی‌پور دیده شد، اما اشک‌های پنهانی روزنامه‌نگاران و بچه‌های باذوقی که تعطیلی روزنامه‌ها را تجربه کردند و در ایران ماندند، کمتر دیده شده است، گفت که دغدغه اصلی او رفع این سوءتفاهم‌ها و اجازه دادن به رسانه‌های مستقل برای فعالیت است، زیرا باور دارد که اگر این فضا فراه

4/4 گفتگو با مهرداد خدیر انحصار راهکار نیست/تاکید بر کیفیت و رقابت با مخاطب‌شناسی خدیر در واکنش به نقدهای مکرر خبرنگاران و رسانه‌های رسمی نسبت به اینفلوئنسرها که معتقدند این افراد جای آنان را گرفته‌اند اظهار کرد که برخی حرفه‌ها به دلیل ارتباط با جان و سلامت مردم همچون پزشکی و وکالت نیاز به تایید رسمی و نظارت دارند، اما در روزنامه‌نگاری که بخشی از آن ذوق و استعداد است، نمی‌توان دیگران را منع کرد. او با تفکیک «شغل روزنامه‌نگاری» از «فعالیت شهروندی» در شبکه‌های اجتماعی، تاکید کرد که اگر فردی به عنوان شغل وارد این عرصه شود، ناچار به رعایت روابط حرفه‌ای است و به مرور ادعاهایش محک می‌خورد. خدیر با مثال‌هایی از ورود افراد غیرمتخصص به عرصه‌های هنری و ورزشی، گفت که استعداد و ذوق می‌تواند جایگزین مدرک شود و در رسانه نیز اگر فردی بتواند خود را به مخاطب بقبولاند، نباید با او برخورد انحصاری کرد. وی راهکار اصلی را نه حصارکشی که بالا بردن کیفیت کار و یادآوری تفاوت‌های حرفه‌ای با اینفلوئنسرها دانست و تاکید کرد که مخاطب در نهایت تشخیص می‌دهد کدام جذاب‌تر است و به جای خرده‌گیری، باید سطح کار را ارتقا داد. این روزنامه‌نگار در ملموس‌ترین مثال خود، به صنعت حمل‌ونقل اشاره کرد و گفت که اعتراض آژانس‌داران به تاکسی‌های اینترنتی نه تنها باعث بیکاری رانندگان نشد، بلکه کیفیت خدمات را بهبود بخشید و تنها صاحبان آژانس مجبور به تغییر شغل شدند. او این اصل را برای رسانه‌ها نیز صادق دانست و گفت که اگر اتفاق منفی رخ دهد، متوجه صاحبان رسانه‌هایی خواهد بود که به رانت متکی هستند اما برای تولیدکنندگان محتوای فکری و ذوقی، همیشه قالب‌های جدید برای بقا وجود خواهد داشت و جای نگرانی نیست. متن کامل مصاحبه https://isna.ir/xdWQfp @NewJournalism روزنامه نگاری جدید