تاریخ و زندگی

آیا عرب‌ها کتاب‌های ایرانیان را نابود کردند؟ بخش سوم پی‌نوشت‌ها (۱) ماتسوخ، ماریا، ۱۳۹۳،《ادبیات پهلوی》، ترجمه‌ی نرجس‌بانو صبوری، تاریخ ادبیات فارسی، جلد ۱۷، زیر نظر احسان یارشاطر، تهران: سخن، ص. ۱۵۸. (۲) کریستن‌سن، آرتور، ۱۳۱۴،《تعلیم و تربیت و معلومات در عصر ساسانیان》، تعلیم و تربیت، شماره ۹ و ۱۰، ص. ۴۵۳. (۳) بیرونی، ابوریحان، ۱۳۸۶، آثارالباقیه، ترجمه‌ی اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، ص. ۷۵. (۴) ابن القفطی، جمال‌الدین، ۱۹۰۸، تاریخ الحکما، لایپزیگ: دیتریش، ص. ۳۵۵. (۵) ابن خلدون، عبدالرحمن، ۱۳۶۲، مقدمه، ترجمه محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، ص. ۱۰۰۲. (۶) دولتشاه سمرقندی، ۱۳۱۸، تذکره الشعرا، تصحیح ادوارد براون، کمبریج، ص. ۳۰. (۷) بشم، آرتور لولین، ۱۳۹۴، هند باستان، ترجمه فریدون بدره‌ای و محمود مصاحب، ص. ۳۹۰. (۸) بویس، مری، ۱۳۷۷، چکیده تاریخ کیش زرتشت، ترجمه همایون صنعتی‌زاده، تهران: صفیعلیشاه، ص. ۲۴۵. (۹) بیرونی، همان، ص. ۵۷، ۷۵. (۱۰) قفطی، همان، ص. ۱۳۳. (۱۱) ابن خلدون، همان، ص. ۱۳. (۱۲) متز، آدام، ۱۳۶۴، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری یا رنسانس اسلامی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، تهران: امیرکبیر، ج. ۱، ص. ۲۰۱؛ رجبی، پرویز، ۱۳۸۹، سده‌های گمشده، تهران: پژواک کیوان، ج. ۱، صص. ۳۱۵-۳۱۶. (۱۳) حمزه اصفهانی، ۲۰۰۹، الامثال الصادره عن بیوت الشعر، دارالمدار الاسلامی، ص. ۶۴. (۱۴) ابن ندیم، محمد ابن اسحاق، ۱۳۸۱، الفهرست، ترجمه محمدرضا تجدد، تهران: اساطیر، صص. ۱۸۶، ۲۷۲، ۴۴۱، ۴۴۶، ۵۴۱. (۱۵) کندی، ا. اس.، ۱۳۶۳،《علوم دقیقه》، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، صص. ۳۳۰-۳۴۵؛ نصر، حسین، ۱۳۶۳،《علوم زیستی》، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، صص. ۳۴۶-۳۶۴. (16) van Bladel, Kevin T., (2024), Written Middle Persian Literature Under the Sasanids, AOS, 16, pp. 1-43 (زیر چاپ به ترجمه‌ی همین قلم). (۱۷) یعقوبی، ابن واضح، ۱۳۸۲، تاریخ یعقوبی، ترجمه ابراهیم آیتی، تهران: علمی و فرهنگی، ص. ۲۹؛ طبری، محمد ابن جریر، ۱۳۶۲، تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر، صص. ۱۸۱۰-۱۸۱۸. (۱۸) بلاذری، احمد ابن یحیی، ۱۳۳۷، فتوح البلدان، ترجمه محمد توکل، تهران: نقره، ص. ۵۶۴؛ طبری، همان، صص. ۲۱۶۵-۲۱۶۹. ✍🏻 امین بابادی، دا

آشکارا می‌بینیم که همه‌ی تجربه‌های دیگر که مبتنی بر حکومت کردنِ "عدّه‌ی معدود" بوده است با ناکامی مواجه گردیده است؛ زیرا این "عدّه‌ی معدود" که بر "قدرتِ سِلاح" تكيه داشته‌اند پس از چندی کارشان به فساد انجامیده است، و برای حفظِ موقعِ خود و پوشانیدنِ این فساد، ناگزیر بوده‌اند که با آمیخته‌ای از «زور و فریب» به فرمان راندن پردازند؛ و برای لوث کردنِ گناهی به گناهِ دیگر دست بزنند؛ چون معتادی که با پیشرفت زمان، هر چند گاه به "کیله‌ی" بیشتری از مادّه‌ی مورد اعتیاد، نیاز پیدا می‌کند، آنان نیز سال به سال بر مقدارِ "زور و فریب" افزوده‌اند، تا سرانجام تابِ تحمّلِ مردم به پایان برسد و کار به انفجار بکشد.             #ذکر_مناقب_حقوق‌بشر

پیوند گذاشتن کامنت: https://t.me/dr_eslaminodoushan/2119

‍اگر شاهنامه نبود، ایران چه می‌شد؟ گفتیم که اگر شاهنامه نیامده بود، ایران چه می‌شد. ایران به جای خود می‌ماند. همین کوه و همین دشت و همین آبادانی و کویر بود، اما این محتوا نبود، شاید این نام ایران هم دیگر نبود، این خاطره‌ها از یاد می‌رفت. مهم‌تر از همهٔ زبان فارسی است، که به ایران شخصیت خاص بخشید. به او اجازه داد که استعداد خود را شکوفا سازد، در گروه کشورهای عربی مستهلک نشود، و در نتیجه چند شاهکار جهانی پدید آورد. از این رو بود که این زبان در طی کمتر از صد سال به یک نوع گسترش رسید که صدها هزار بیت شعر در دورهٔ سامانی به این زبان سروده شود. متاسفانه بخش زیادی از این شعرها در جریان حوادث از میان رفته‌اند. خلاصه آنکه اگر #شاهنامه نمی‌بود این آب و خاک به جای خود می‌بود اما به صورت دیگری. ایران در این هزار و صد سال به کمک زبان پارسی دری و شاهنامه مجموعیت خود را حفظ کرده است. اعتنا نکرده که چه کسانی بر او حکومت می‌کنند، اگر جسم او در معرض دستبرد بوده، روح او محفوظ مانده است. تمدن‌های زیادی منقرض شده‌اند، زیرا نتوانستند دوام بیاورند، برای اینکه رشتهٔ همبستگی گسسته شد و پیوند تاریخی و تداوم نتوانست راه به جلو بگشایند. از این رو اکنون هیچ اثری از آنها نیست. فقط باستان شناسان می‌توانند کاوش‌های بکنند و آثاری از آنجا بیرون بیاورند. تمدنی که بتواند دوام پذیر باشد باید خاطرات گذشته را نگه دارد، تجربه گذشته را نگه دارد، و انتقال بدهد از نسلی به نسلی، البته مهمترین عاملی که بتواند این کار را بکند در درجه نخست زبان است. زبان چیزی است که نگهبان خزانه‌های فکری و فرهنگی یک کشور می‌تواند باشد. هرگاه یک حالت ناامیدی و بدبینی در مردم ایجاد می‌شد، توسل به #شاهنامه پیش می‌آمد که روحیه ببخشد. بازیافت نیروی درونی بکند. این گذشته پرآب و رنگ و پر افتخار را به یاد بیاورید و بگویید که ما یک چنین گذشته‌ای داشته‌ایم. #دکتر_محمد_علی_اسلامی_ندوشن برگرفته از کتاب مرزهای ناپیدا

با درود. برای شرکت در قرعه کشی کامنت ها در کانال اصلی گذاشته شود: پیوند: https://t.me/dr_eslaminodoushan/2119