سایت ندای آزادی - Comments

👌زمان دیگر به نفع ایران در نبرد محاصره‌ها نیست ✍️یاروسلاو تروفیموف (Yaroslav Trofimov) - یادداشت وال استریت ژورنال ◀️با فشار آوردن بر تنگه هرمز، هم آمریکا و هم ایران انتظار داشتند که بتوانند رقیب خود را پشت سر بگذارند و معتقد بودند که زمان به نفع آن‌ها کار خواهد کرد. اکنون به نظر می‌رسد روند به ضرر تهران پیش می‌رود. محاصره دریایی آمریکا از ماه ژوئیه مانع از ارسال هرگونه نفت از خلیج فارس توسط ایران شده است. در همین حال، با وجود حملات پهپادی و موشکی ایران، واشنگتن موفق شده است به کشورهای عربی خلیج فارس کمک کند تا مقادیر قابل توجهی از نفت خام خود را از این مسیر عبور دهند و از افزایش بی‌رویه قیمت جهانی نفت جلوگیری کند. ◀️ محاصره بنادر ایران توسط ترامپ که در آوریل اعمال و پس از شکست یادداشت تفاهم (تفاهم نامه اسلام آباد) کوتاه مدت درباره بازگشایی مسیر دریایی در ژوئیه دوباره اعمال شد، نیز رفتار ایران را تغییر نداده است. با وجود اختلالات اقتصادی، این محاصره باعث شورش مردمی علیه جمهوری اسلامی نشد و تهران را متقاعد نکرد تا تنگه را برای ناوبری آزاد باز کند. ◀️نفوذ ایران بر تنگه هرمز به طور آهسته اما پیوسته توسط کارزار نظامی آمریکا در منطقه در حال کاهش است. قیمت نفت خام در بازارهای بین‌المللی زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است؛ رقمی بالا اما کمتر از آستانه بحرانی برای اقتصاد جهان. بخشی از این موضوع به دلیل استفاده چین از ذخایر داخلی و کاهش واردات بوده است. ◀️حملات مداوم ایران به کشتی‌ها برای حفظ کنترل بر تنگه هرمز است و به تبادل حملات موشکی و پهپادی منجر شده که تاکنون به دقت مدیریت شده‌اند. ایران به نفتکش‌ها در دریا و پایگاه‌ها و تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین، کویت و اردن حمله کرده اما از حملات گسترده‌تر به اسرائیل و اقتصادهای بزرگ خلیج فارس، عربستان سعودی و امارات، خودداری کرده است. ◀️همسایگان خلیج فارس ایران امیدوارند که این خویشتن‌داری نسبی در هر دو طرف ادامه یابد و راه را برای توافقی در آینده باز کند. این مقام بلندپایه عرب خلیج فارس گفت: «برای ما در منطقه، هرچند بن‌بست را به جنگ ترجیح می‌دهیم، اما آتش‌بس دائمی را بر بن‌بست ترجیح می‌دهیم.» ◀️رهبران ایرانی مدت‌ها هشدار داده‌اند که نمی‌توانند اجازه دهند کشورهای عرب خلیج فارس نفت خود را صادر کنند در حالی که تجارت

🎤نگاهی به چند تجربه احیای اقتصادی پس از جنگ   ✍️مهران ارژنگ   ◀️اهمیّت احیای اقتصادی کشورها پس از جنگ شاید بدیهی به نظر برسد. زیرا آباد کردنِ ویرانی نیازمند دلیل و برهان نیست. اما موضوع میتواند از این عمیق تر باشد. احیای طبقه متوسط بعنوان زیرساخت رشد و توسعه جوامع و دشوار شدن بازگشت حمله خارجی در اثر ایجاد ارتباطات بین المللی برآمده از توسعه، شاید کلیدی ترین دلیل برای اهمیت احیای اقتصادی است. اگرچه ما هنوز در میانه تهاجم خارجی هستیم و نمیتوانیم از خاتمه آن سخن بگوییم اما نگاه به تجربه موفق کشورهای دیگر راهگشاست.   تجربه آلمان غربی   ◀️جامعه آلمان پس از جنگ، دارای انگیزه قوی برای بازسازی،نظم کاری بالا، فرهنگ پس‌انداز و روحیه جمعی بود.این عوامل غیرمادی در کنار سیاست‌های درست اقتصادی،به پایداری رشد کمک کرد. یکی از مهمترین نمادهای این فرهنگ، نظام هم‌تصمیمی (Mitbestimmung) و روابط صنعتی نسبتاً مسالمت‌آمیز، اعتصاب‌ها را محدود کرد. اتحادیه‌های کارگری اغلب افزایش دستمزد را با رشد بهره‌وری هماهنگ می‌کردند و این امر رقابت‌پذیری بنگاه‌ها را حفظ کرد.   ◀️آلمان غربی به عنوان شکست خورده جنگ، در سال‌های اولیه پس از جنگ، تحت محدودیت‌های تسلیحاتی قرار گرفت و اجازه توسعه نظامی نداشت. این محدودیت، عامل مثبتی شد تا بار بودجهء نظامی بسیار کمتری را متحمل ‌شود و منابع عمومی فرصت یابد صرف بازسازی زیرساخت‌ها، آموزش و سرمایه‌گذاری مولد گردد.   ◀️احیای آلمان غربی را نمیتوان صرفاً به کمک خارجی نسبت داد؛طرح مارشال برای جهش اولیه اقتصادی مهم بود،اما یقینا بدون اصلاحات پولی، آزادسازی بازار، سیاست پولی معتبر، نیروی کار ماهر و دسترسی به بازارهای جهانی، آن کمک‌ها نمیتوانست به رشد پایدار تبدیل شود.   تجربه ویتنام   ◀️رشد و احیای اقتصاد ویتنام از اواخر دهه ۱۹۸۰ تاکنون،یکی از موفق‌ترین نمونه‌های گذار از اقتصاد متمرکز به اقتصاد بازار در جهان در حال توسعه است.این تحول که عمدتاً با اصلاحات موسوم به «دوی موی» (Đổi Mới) به معنای نوسازی و تغییر، از سال ۱۹۸۶ آغاز شد، حاصل ترکیبی از اصلاحات داخلی، جذب سرمایه خارجی،ثبات سیاسی و بهره‌گیری از موقعیت ژئواکونومیک بود.   ◀️به اتکای این سیاست، ویتنام با کنار گذاشتن تدریجی اقتصاد دستوری،به سمت «اقتصاد بازار با جهت‌گیری سوسیالیستی» حرکت کرد.آزادسازی قیمت‌ها،حذف گسترده

⚡️برنامه اسرائیل تجزیه ایران است   🤫گفتگو با ارواند آبراهامیان   ◀️تجربه سایر کشورها نشان میدهد که تحریم‌ها، هرقدر هم شدید باشند، لزوماً به فروپاشی منتهی نمیشود. چرا جورج دبلیو. بوش به عراق حمله کرد؟ چون سال‌ها تحریم نتوانسته بود صدام حسین را سرنگون کند. در مورد قذافی هم همین اتفاق افتاد. در مورد اسد هم همین راه را امتحان کردند و شکست خوردند.   ◀️در مورد ایران، فشار اقتصادی، بخصوص برای طبقات پایین و متوسط، بسیار سنگین خواهد بود. اما بعید میدانم به تغییر رژیم منجر شود. سپاه پاسداران کاملاً پای کار است. البته سپاه، ارتشی عظیم نیست که بتواند کشورهای همسایه را فتح کند، اما آن‌قدر نیرو و امکانات دارد که بتواند شهرها را کنترل کند. در گذشته هم نشان داده که اگر لازم بداند، به سوی تظاهرکنندگان غیرمسلح شلیک می‌کند.   ◀️آمریکا، که قرار بود نمونه یک دولت مدرن با دیوان‌سالاری نهادینه باشد، به چیزی شبیه یک سلطنت سلطان‌محور تبدیل شده است؛ جایی که سلطان خودش تصمیم می‌گیرد و از بردگان یا خدمتکاران دربارش مشورت می‌گیرد. این چیزی است که هنگام خواندن مطبوعات آمریکا، بخصوص نیویورک تایمز، توجهم را جلب می‌کند. نیویورک تایمز اتفاقاً اطلاعات نسبتاً خوبی درباره تصمیم‌هایی که در واشنگتن گرفته می‌شود منتشر کرده است. یک آشفتگی تمام‌عیار.   ◀️با اینکه رهبری ایران در دست روحانیونی است که افکارشان متعلق به قرون وسطی است، ساختار حکومتی‌اش بسیار نهادینه و منسجم است. بنابراین حتی حذف فیزیکی رأس رهبری هم باعث فروپاشی حکومت نشد.فکر می‌کنم اسرائیلی‌ها انتظار چنین چیزی را داشتند (به این معنی که) به ترامپ گفته بودند سه یا چهار روز بمباران کافی است و حکومت سقوط می‌کند. قرار بود یا تغییر رژیم اتفاق بیفتد یا - و من گمان می‌کنم این چیزی بود که اسرائیلی‌ها واقعاً انتظار داشتند - کشور به سمت جنگ داخلی برود. اما هیچ‌کدام اتفاق نیفتاد. نهادها سر جایشان ماندند و ظاهراً هم بسیار محکم‌اند.   وضعیت فعلی ایران شباهت‌هایی با دوره مصدق دارد. در غرب تقریباً همه معتقد بودند تحریم نفتی، اقتصاد ایران را از پا درمی‌آورد، اما چنین نشد. ایران در سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳ (۱۳۳۱-۱۳۳۲) نمیتوانست نفت صادر کند، اما اقتصاد آن زمان عمدتاً کشاورزی بود و محصول خوبی هم برداشت شد. بنابراین بحران واقعی‌ای که بتواند حکومت را سرنگون کند بوجود نی

🔹دربارهء یمن و سفرنامهء ناصرخسرو   ✍️حسین قتیب (نام کاربری در شبکه ایکس)   ناصر خسرو در سفرنامه اش نزدیک به هزار سال پیش، هنگامی که از یمن می‌نوشت، عبارتی به کار برد که امروز معنایی سیاسی پیدا کرده است. درباره کوهستان یمن می‌گوید: «اندر او دیولاخ‌ها و سردسیرها باشد و جاهای تنگ و حصارهای محکم.» و چند سطر بعد، تصویری از ساخت قدرت ارائه می‌کند: «اندر این قسم نواحی بسیار است و هر ناحیتی ملکی و رئیسی دارد و آن جا سلطانی و حاکمی مطلق نیست.»   طبیعتاً ناصر خسرو درباره جنگ امروز یمن سخن نمی‌گفت. اما جغرافیایی را توصیف می‌کرد که بدون فهم آن، سیاست امروز یمن نیز درست فهمیده نمی‌شود. یمن سرزمینی نیست که بتوان از آسمان فتحش کرد و سپس از پایتختی خارجی برای آن حکومت ساخت. کوهستان‌های شمال، دره‌های دشوار، جوامع محلی ریشه‌دار و مراکز متعدد قدرت، بارها هزینه سلطه خارجی را بالا برده‌اند. عربستان سعودی و متحدانش این واقعیت را با یکی از پرهزینه‌ترین تجربه‌های نظامی تاریخ معاصر خود آموختند.   در سال ۲۰۱۵ تصور غالب این بود که برتری عظیم هوایی و مالی ائتلاف سعودی ظرف چند هفته یا چند ماه انصارالله را از صنعا بیرون خواهد راند. بیش از یک دهه بعد، نه تنها چنین اتفاقی نیفتاده، بلکه همان نیرویی که قرار بود با بمباران حذف شود، اکنون از ارتفاعات صعده و صنعا تا ساحل دریای سرخ و باب‌المندب به یکی از تعیین‌کننده‌ترین بازیگران منطقه تبدیل شده است. تحولات همین روزها و تصرف مخا و جزیره میون در دهانه باب‌المندب، وزن این تغییر را آشکارتر کرده است.   این تحول را اگر فقط با عبارت «پیشروی نیروی نیابتی ایران» توضیح دهیم، در واقع مهم‌ترین بخش داستان یمن را حذف کرده‌ایم. ایران به انصارالله کمک کرده و نقش تسلیحاتی و فنی تهران مسئله‌ای واقعی است، اما هیچ حمایت خارجی نمی‌تواند به تنهایی توضیح دهد که چرا یک جنبش از صعده توانست سال‌ها زیر بمباران دوام بیاورد، پایتخت را حفظ کند، ساختار سیاسی و نظامی ایجاد کند و بخش مهمی از پرجمعیت‌ترین مناطق یمن را اداره کند. اگر حمایت خارجی به تنهایی چنین قدرتی می‌ساخت، نیروهای مورد حمایت عربستان و امارات، با منابع مالی و نظامی به‌مراتب بزرگ‌تر، باید مدت‌ها پیش سراسر یمن را در اختیار گرفته بودند.   مسئله دقیقاً برعکس است. یکی از دلایل بقای انصارالله این بود که ریشه آن در داخل یمن ق

🔹منجی‌گرایی بحران‌محور: از انتظار ظهور تا انتظار فروپاشی   ✍️مهدی محمودی   🔹تأملی در دو صورت متفاوت یک منطق سیاسی   🎤در تاریخ اندیشه سیاسی، همواره میان دو شیوه مواجهه با آینده تفاوتی بنیادی وجود داشته است: ساختن آینده و انتظار کشیدن برای آینده. در رویکرد نخست، آینده محصول کنش انسان‌ها، نهادها، تصمیم‌های عقلانی، اصلاحات تدریجی و مسئولیت اجتماعی است. جامعه باید مشکلات خود را بشناسد، نهادهای خود را اصلاح کند، از خطاهای تاریخی بیاموزد و قدم‌به‌قدم شرایط مطلوب‌تری بسازد. اما در رویکرد دوم، آینده بیش از آنکه ساخته شود، منتظر وقوع آن هستند. گویی تاریخ به سوی لحظه ‌ای موعود حرکت می‌کند که در لحظه، یک نیروی نجات‌بخش وارد صحنه خواهد شد و تناقضات جامعه را یکباره حل خواهد کرد. این نوع نگاه، در شکل‌های مختلف دینی، سیاسی و ایدئولوژیک در تاریخ بشر وجود داشته است. مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که نجات، نه از مسیر کاهش بحران، بلکه از مسیر تشدید بحران تصوّر شود. در این حالت، فقر، فساد، جنگ، تحریم، فروپاشی اقتصادی، بی‌اعتمادی اجتماعی و حتی ویرانی کشور، دیگر مشکلاتی نیستند که باید با آنها مقابله کرد، بلکه ممکن است بعنوان مراحلی ضروری در مسیر رسیدن به آینده مطلوب دیده شوند.   🎤جامعه ایران بیش از آنکه به یک منجی نیاز داشته باشد، به شهروند نیاز دارد. بیش از آنکه به یک رهبر نجات‌بخش نیاز داشته باشد، به نهادهای نجات‌بخش نیاز دارد. بیش از آنکه منتظر یک لحظه تاریخی باشد، به فرایندهای مداوم اصلاح و یادگیری نیاز دارد.   🎤ممکن است یک رهبر محبوب، نیت‌های بسیار خوبی داشته باشد اما اگر رسانه آزاد، قوه قضائیه مستقل، انتخابات رقابتی، جامعه مدنی قدرتمند و سازوکارهای کنترل قدرت وجود نداشته باشد، هیچ تضمینی برای تداوم آزادی وجود ندارد. بنابراین، مسئلهء ایران فقط این نیست که چه کسی بر ایران حکومت کند. مسئله مهم‌تر این است که: چگونه حکومتی بسازیم که هیچ‌کس نتواند بر آن مطلق شود؟   🎤میان قرائت‌های مختلف مهدوی و جریان‌های سلطنت‌طلب نمی‌توان و نباید یکسانی تاریخی، اعتقادی یا سیاسی برقرار کرد. اما در سطح تحلیل منطق سیاسی، می‌توان نوعی شباهت را در برخی قرائت‌های رادیکال مشاهده کرد: تبدیل بحران از یک وضعیت نامطلوب به مقدمه‌ای مطلوب برای تحقق نجات. در این منطق، جامعه باید هرچه بیشتر به مرز بحران نزدیک شود تا لحظه نه

🔹خواب اسرائیل برای ایران؟ کشوری چندقطبی و ضعیف   ✍️سعید برزین   چند دهه است که جنگ نامتقارن و رو در رو میان ایران و اسرائیل جریان دارد که با حملات نظامی ۱۲ روزه و ۴۰ روزه به اوج جدیدی رسید. بررسی سیاست دولت اسرائیل، به‌خصوص در یک سال گذشته، چند ویژگی برنامه اسرائیل را مشخص می‌کند.   نخست اینکه، اسرائیل خواهان سرنگونی ساختار سیاسی و نظامی حاکم در ایران است. دوم، اسرائیل از چند جریان متفاوت و متضاد ایرانی علیه جمهوری اسلامی حمایت می‌کند. سوم، حمایت اسرائیل از جریان‌های متضاد ایرانی نشان می‌دهد که شکل‌گیری یک ایرانِ ضعیف و چندقطبی برایش سود بیشتری دارد. چهارم، در این چارچوب، دولت اسرائیل از گروه‌های متضاد ایرانی، از رضا پهلوی و گروه‌های مسلح قومی گرفته تا مجاهدین خلق و حتی جریان‌های معترض داخل جمهوری اسلامی، حمایت سیاسی، رسانه‌ای، اطلاعاتی یا عملیاتی کرده است.   این نکات را - که هر یک شامل مشخصات ویژه‌ای است - در اینجا بررسی می‌کنیم، گرچه این مقاله نباید به معنی تأیید سیاست خارجی ایران در منطقه خاورمیانه تلقی شود. از نظر نویسنده، «استراتژی براندازی اسرائیل» از ابتدا اشتباه بود و استمرار آن به زیان مردم ایران بوده و هست. هدف این مقاله صرفا بررسی روش کار طرف اسرائیلی است.   «استراتژی چندقطبی کردن ایران»   سیاست کلی اسرائیل در خاورمیانه، برقراری حاکمیت در منطقه از طریق تشویق شکل‌گیری حکومت‌های ضعیف است که در برابر توسعه‌طلبی اسرائیل ناتوان باشند و سکوت اختیار کنند. در این چارچوب، به نظر می‌رسد اسرائیل از ایرانی استقبال خواهد کرد که ضعیف و وابسته باشد و نتواند سیاست مستقلی را اتخاذ کند و تهدیدی برای اسرائیل محسوب شود. به نظر می‌رسد که روش کار اسرائیل، نخست، استفاده از گروه‌های مختلف اپوزیسیون برای سرنگونی حکومت در ایران، دوم، تقویت چند مرکز قدرت رقیب به جای یک آلترناتیو واحد، و سوم، تبدیل کردن اختلافات گروه‌های ایرانی به هویت‌های دائمی متضاد است. به عبارتی دیگر، سیاست اسرائیل تقویت جریان‌های اپوزیسیون ایرانی و در عین حال حفظ اختلاف و رقابت میان آنهاست. یعنی تقویت هر جریان سیاسی به اندازه و استعداد خودش، که با فروپاشی جمهوری اسلامی، یک نظام نیرومند و توانا شکل نگیرد.   برای درک این استراتژی می‌توان رفتار دولت نتانیاهو را در جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه بررسی کرد. آنجا روش کار