همراهان

ای که مهار می‌کشی صبر کن و سبک مرو کز طرفی تو می‌کشی وز طرفی سَلاسلم ذکر تو از زبان من فکر تو از جَنان* من چون برود که رفته‌ای در رگ و در مفاصلم گر نظری کنی کُنَد کِشتهٔ صبرِ من وَرَق* ور نکنی چه بر دهد بیخِ امیدِ باطلم جَنان: قلب، دل ورق کردن: برگ و بار دادن #سعدی‌خوانی @Qavaami_54

یک روز مصطفی مجتبی... در راهی می‌رفت... همی ناگاهی نظر مبارکش بر سلمان فارسی افتاد؛ رضی الله عنه. آن غریبِ کَبیب* را دید از خاک بستر ساخته و دلقِ* ژنده بر زانوی افکنده و آن را عمارتی می‌کرد... خواجه ع فرمود که: «سلمان رها کن تا من نیز مددی دهم و ریسمانی بر دلقت دوزم. پیشۀ من خود این است که دل‌های پراکنده را به سوزن بیان و ریسمان عیان با هم دوزم و لباس‌های تقویٰ را که از تمادی* روزگار ژنده شده است مُطَرّا* گردانم»... [خواجه] بر خاک نشست و آن دلق بر زانوی تواضع گرفت. هنوز دو بار سوزن سر از گریبان ریسمان برنیاورده بود که از بام طارَم* چهارم آواز بال جبرائیل به گوش هوش او رسید... جبرئیل خواجه را بشارت داد که از دارالسلام بار سلام آورده‌ام... پیش از آن‌که تو ریسمان را تاب دهی، ما گناه امت تو به برکت ملت تو فر آب دهیم. خدای بی‌چون می‌گوید که ای محمد، ای احمد، اگرچه در همۀ حال‌ها زیبا و دلربایی، اما در هیچ حال آن جمال نداری که آن ساعت که بر خاک نشسته و دلق آن غریب را در کنار بزرگوار نهاده و این مرهم راحت در جراحت دل این غریب آواره می‌بندی! تا بدانید که اگرچه همۀ طاعت‌ها پسندیده است و همۀ خیرات گُزیده، اما هیچ مقابلِ تیمارداشتِ دلِ بیمارِ غریبان نیست. ➖➖➖➖➖➖➖➖ کبیب: محزون و شکسته دلق: جامه؛ خرقه تمادی: درازشدن مُطَرا: تر و تازه طارَم: آسمان - مجالس صدرالدین اُشنهی؛ قرن هفتم؛ نسخهٔ خطی از مجموعهٔ شماره ۱۷۹۷ کتاب‌خانهٔ مدرسهٔ سپهسالار؛ برگ ۱۶۶ آ و ب #صدرالدین_اشنهی @Qavaami_54

و گفت: «إِنَّ لِلقُلُوبِ إقبالًا وَ إدبارًا وَ نشاطًا وَ فتورًا، فَإِذَا أَقْبَلَتْ بَصُرَتْ وَ فَهِمَتْ وَ إِذَا أَدْبَرَتْ كَلَّتْ وَ مَلَّتْ، فَخُذُوهَا عِندَ إِقْبَالِهَا وَ إِذَا أَدْبَرَتْ فَاتْرُكُوهَا». دل‌ها دگرگون‌اند: گاهی به سوی خیر و فهم روی می‌آورند (نشاط دارند) و گاهی به فتور و بی‌توجهی گرایش دارند (خسته و ملول‌اند). هنگام روی‌آوردن دل (و نشاط آن)، از آن بهره جویید و هنگام سستی و روی‌گرداندنش، به حال خود رهایش سازید. 📚 مستدرک الوسائل جلد ۳، ص۵۵ @Qavaami_54

پَرْویزَن* است عالم ما همچو آرد در وی گر بگذری تو صافی ور نگذری سبوسی #صائب *پَرْویزَن: غربال @Qavaami_54

دردی‌نبوده را چه تفاوت کند که من بیچاره درد می‌خورم و نعره می‌زنم دردی‌نبوده؛ عجب تعبیری برای بی‌رگ، بی‌درد، بی‌حس. #سعدی @Qavaami_54

فحشی که خدا دوست دارد... ➖(لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ). [نساء: ۱۴۸] *«السُّوءُ مِنَ الْقَوْلِ» در بسیاری از تفاسیر و ترجمه‌های شیعه و سنی، معنای شَتْم و سَبّ، یعنی بدزبانی و دشنام دارد. ☑️ شاید ناسزا واژه درستی به جای فحش نباشد، چون گاهی فحش، سزاوارترین کلمه است. #ادب_فحش @Qavaami_54

رادیوی ماشین روشن است. نوجوان‌های نخبه خوارزمی دارند یکی یکی از آرزوهاشان حرف می‌زنند؛ از این‌که امیدوارند چه‌ها کنند برای کشورشان. واژه پرتکرار وسط حرف‌هاشان «برای کشورم»، «برای کشورم» بود‌. نمی‌دانم چرا بغضم گرفت؛ اشکم درآمد. کاش همه آرزوهاتان برآورده بشود. کاش ایران باشد و شما باشید... #برای_ایران #برای_کشورم @Qavaami_54

مرگْ گوارا شود، موی چو گردد سپید لذتِ دیگر بود، خوابِ دمِ صبح را #غنی_کشمیری @Qavaami_54

خویشتن پاک دار و بی‌پرخاش هیچ کس را مباش عاشق غاش* #رودکی *عاشق غاش: به غایت شیفته؛ عاشقی که عشقش به درجه اعلی رسیده باشد؛ آغ و داغ کسی بودن. @Qavaami_54

[در معراج] ای ماه، اگرچه روشن و پرنوری، الآخر، تو را در گلیم می‌باید بود؟ تو در زیر گلیم می‌باشی؟ (یَا اَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ) [مُزَّمِّل: ۱]. تو طالب یار خواهی بود؛ در تحت دثار چه کار داری؟ (یَا اَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ)  [مُدَّثِّر: ۱]. خواجه دریچۀ چشم برگشود و گفت: «ای یار غار،* ای مونس روزگار، مرا می‌بری به چه کار؟... اگر شجرۀ طوبی را برگی و نوایی می‌یابی، آبش از سرچشمۀ عرفان من است. مرا رفتن به آسمان چه حاجت است»؟ جبرئیل گفت: «من به حاجت آمده‌ام، نه به حجّت. برخیز، آبی بر آتش زن. قاصدان، پیاپی می‌رسند که محمدا، بیا. نظر به آسمان و زمین مکن، به فرمان جبار بیا». - تعبیر «یار غار» در خطاب پیامبر به جبرئیل، با توجه به کاربرد مشهور آن درباره ابوبکر در آیه غار (توبه: ۴۰)، درخور تأمل است. --------------------------------- -  تحفة أهل الوصول فی علم الفصول؛ مجالس صدرالدین اُشنهی؛ قرن هفتم؛ نسخهٔ خطی از مجموعهٔ شماره ۱۷۹۷ کتاب‌خانهٔ مدرسهٔ سپهسالار؛ برگ ۱۷۷ب؛ در دست تصحیح #صدرالدین_اشنهی @Qavaami_54

در وصف دندان گشایند‌گان نافۀ خنده‌‌اند تا روایح فَرَح به مشام ایام رسانند. نمایندگان سِرّ قهرند تا بی‌ادبان را به هنگام گوش‌مال دندان نُمایند*... اُشترسواران‌اند* که در معرض خصومت چون بیفتند، بار دِیَت بر شتر* نهند. *دندان نمودن: نشان دادن خشم، زهر چشم گرفتن (بیهقی گفته: اما دندانی باید نمود تا هم این‌جا حشمتی افتد و هم به حضرت نیز بدانند که خوارزم‌شاه خفته نیست و زودزود دست به وی دراز نتوان کرد.) * اشتر: در ابتدای جمله: لثه‌ها در پایان عبارت، ظاهراً باید به دیه دندان که یک شتر است،اشاره داشته باشد. ----------------------------------------------- -  تحفة أهل الوصول فی علم الفصول؛ مجالس صدرالدین اُشنهی؛ قرن هفتم؛ نسخهٔ خطی از مجموعهٔ شماره ۱۷۹۷ کتاب‌خانهٔ مدرسهٔ سپهسالار؛ برگ ۸۲ب؛ در دست تصحیح #صدرالدین_اشنهی @Qavaami_54

درویش ضعیف‌حال را در خشکی تنگ‌سال مپرس که «چونی؟»، الا به شرط آن‌که مرهمِ ریشش بنهی و معلومی پیشش. خری که بینی و باری به گل درافتاده به دل بر او شفقت کن ولی مرو به سرش کنون که رفتی و پرسیدی‌اش که چون افتاد میان ببند و چو مردان بگیر دمب خرش #گلستان_سعدی در آداب صحبت، ۶۴ @Qavaami_54

گر تیغ برکشند عزیزان به خون من من همچنان تأمل دیدار می‌کنم همسایه گو گواهی مستی و عاشقی بر من مده که خویشتن اقرار می‌کنم #سعدی_خوانی @Qavaami_54

قالت فذلکنُّ الذی لُمتُنَّنی فیه (یوسف، 32)

گرش ببینی و دست از ترنج بشناسی روا بود که ملامت کنی زلیخا را