ترامپ: خسارت کشتیها از داراییهای ایران پرداخت میشود؛ «تلفیق بیشتر جنگ مالی و جنگ نظامی»؟
دونالد ترامپ با اعلام اینکه هرگونه خسارت به کشتیها، محمولهها و هر آنچه به آنها مرتبط است، از محل داراییهای ایرانِ تحت کنترل ایالات متحده پرداخت خواهد شد، صرفاً یک تهدید تازه علیه تهران مطرح نکرد؛ بلکه کوشید دامنه بازدارندگی آمریکا را از عرصه نظامی به حوزه مالی نیز گسترش دهد. اگر این موضع به سیاست اجرایی تبدیل شود، میتواند نشاندهنده مرحلهای تازه در الگوی فشار واشنگتن بر تهران باشد.
در سالهای گذشته، محور اصلی فشار آمریکا بر ایران، تحریمهای اقتصادی، محدودیتهای مالی و تهدید به اقدام نظامی بود. اما اظهارات اخیر ترامپ حامل پیام تازهای است: از نگاه او، هرگونه اختلال در امنیت کشتیرانی و تجارت دریایی میتواند هزینه مالی مستقیمی برای داراییهای ایران در اختیار آمریکا ایجاد کند. به بیان دیگر، او تلاش میکند مسئولیت اقتصادی ناامنی در منطقه را نیز متوجه تهران کند.
با این حال، میان اعلام یک موضع سیاسی و اجرای عملی آن فاصله قابل توجهی وجود دارد. حتی اگر داراییهای ایران در اختیار دولت آمریکا باشد، نحوه استفاده از این اموال معمولاً تابع قوانین داخلی، احکام دادگاهها و چارچوبهای حقوقی ایالات متحده است. تجربه پروندههای گذشته نیز نشان داده که برداشت از داراییهای دولتهای خارجی، همواره صرفاً با تصمیم رئیسجمهور انجام نمیشود و ممکن است با موانع قضایی روبهرو باشد.
همزمان، ترامپ از احتمال انجام حملهای «غیرقابل قیاس با حملات قبلی» نیز سخن گفته است. کنار هم قرار دادن این دو موضع نشان میدهد که او در حال افزایش فشار بر دو محور همزمان است: بازدارندگی نظامی و بازدارندگی مالی. این رویکرد را میتوان ادامه همان سیاست فشار حداکثری دانست، اما با ابعادی گستردهتر؛ بهگونهای که هزینه هرگونه تشدید تنش، نه فقط در میدان نبرد، بلکه در حوزه داراییها و اقتصاد نیز مطرح میشود.
با این حال، این راهبرد با یک پرسش اساسی روبهرو است: آیا صرف اعلام چنین سیاستی برای اجرای آن کافی است؟ پاسخ، دستکم از منظر حقوقی، منفی است. رئیسجمهور آمریکا در سیاست خارجی اختیارات گستردهای دارد، اما تصرف یا انتقال داراییهای دولتهای خارجی که در صلاحیت قوانین و آرای قضایی قرار دارند، معمولاً نیازمند طی شدن فرآیندهای قانونی است. از همین رو، موفقیت این رویکرد نه فقط به اراده سیاسی کاخ سفید، بلکه به نظر دادگاهها و چارچوب حقوقی حاکم بر این داراییها نیز بستگی خواهد داشت.
جمعبندی
اظهارات ترامپ را نباید صرفاً یک واکنش رسانهای دانست. اگرچه اجرای عملی این ایده با موانع حقوقی و قضایی روبهرو است، اما از منظر راهبردی، این سخنان نشان میدهد که کاخ سفید در پی افزودن یک ابزار جدید به مجموعه اهرمهای فشار خود است؛ ابزاری که تلاش میکند هزینه اقدامات منتسب به ایران را از عرصه نظامی فراتر برده و به حوزه مالی نیز گسترش دهد. اینکه این تهدید تا چه اندازه قابلیت اجرا پیدا کند، در نهایت به تصمیم نهادهای قضایی آمریکا، وضعیت حقوقی داراییهای ایران و روند تحولات سیاسی آینده بستگی خواهد داشت.
https://t.me/hamidasefichannel2
صفحه یوتیوب
https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo
4.4K ·