گفتگوی ⁨کانال حمید آصفی⁩

نبرد بر سر اراده‌ها؛ آمریکا و ایران در پیچیده‌ترین مرحله بحران بحران در نقطه تصمیم؛ رد آتش‌بس و ادامه نبرد محاسبات تحولات اخیر نشان می‌دهد بحران میان ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای شده که دیگر فقط یک رویارویی نظامی نیست؛ بلکه «جنگِ محاسبات» است؛ رقابتی برای تعیین اینکه چه کسی می‌تواند هزینه‌ها را بهتر مدیریت کند و چه کسی می‌تواند اراده طرف مقابل را زودتر فرسوده کند. گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر اینکه پیامی از سوی آمریکا، از طریق نخست‌وزیر عراق، درباره آتش‌بس به تهران منتقل شده و ایران آن را نپذیرفته است. این گزارش هنوز نیازمند تأیید رسمی و مستقل است، اما در صورت صحت، یک پیام مهم دارد: «رد آتش‌بس، الزاماً رد صلح نیست؛ ردِ زمان و شرایط پیشنهادی صلح است.» در منطق بحران‌های بزرگ، توقف زمانی پذیرفته می‌شود که طرفین به نقطه‌ای برسند که ادامه فشار، دستاورد بیشتری از توقف نداشته باشد. اگر تهران چنین پیشنهادی را نپذیرفته باشد، می‌توان برداشت کرد که ارزیابی آن این است که هنوز ظرفیت‌هایی برای افزایش هزینه طرف مقابل یا بهبود موقعیت مذاکراتی وجود دارد. آمریکا در حال دنبال کردن راهبردی است که می‌توان آن را «فشار چندلایه» نامید؛ ترکیبی از قدرت نظامی، فشار سیاسی، ابزار اقتصادی و عملیات روانی برای تغییر رفتار ایران. هدف اصلی این راهبرد، نه صرفاً وارد کردن خسارت، بلکه «تغییر هندسه تصمیم‌گیری» در طرف مقابل است. در مقابل، ایران بر الگوی «بازدارندگی نامتقارن» تکیه دارد؛ رویکردی که بر این فرض استوار است که یک بازیگر می‌تواند با ابزارهای غیرمتعارف، هزینه قدرت برتر را افزایش دهد. پیام این راهبرد روشن است: فشار نظامی علیه ایران نباید بدون هزینه منطقه‌ای برای طرف مقابل باشد. آنچه اکنون شکل گرفته را می‌توان «بن‌بست فعال» نامید؛ وضعیتی که در آن هیچ طرفی آماده پذیرش شکست نیست، اما هیچ طرفی نیز خواهان ورود به جنگی بدون سقف و کنترل‌ناپذیر نیست. در چنین شرایطی، دیپلماسی حذف نشده، بلکه تغییر شکل داده است. انتقال پیام‌ها از مسیر واسطه‌ها نشان می‌دهد که حتی در اوج تنش، کانال‌های ارتباطی کاملاً قطع نشده‌اند. «مذاکره خاموش، در کنار جنگ آشکار» یکی از ویژگی‌های اصلی بحران‌های پیچیده امروز است. نقش کشورهای واسطه نیز اهمیت پیدا می‌کند. عراق به دلیل روابط هم‌زمان با تهران و واشنگتن، در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند مسیر انتقال پیام‌ها را باز نگه دارد. اما میانجی‌گری تنها زمانی موفق خواهد بود که طرفین به این نتیجه برسند که ادامه مسیر، هزینه بیشتری از امتیاز دادن دارد. خطر اصلی در مرحله کنونی، فقط تصمیم‌های بزرگ نیست؛ بلکه «خطای محاسباتی کوچک با پیامد بزرگ» است. در بحران‌هایی با این سطح از تنش، یک حمله اشتباه، یک تلفات سنگین یا یک برداشت نادرست از نیت طرف مقابل می‌تواند روند تحولات را از کنترل خارج کند. در نهایت، بحران فعلی را نمی‌توان صرفاً با معیار پیروزی یا شکست نظامی سنجید. آنچه در جریان است، نبرد بر سر «فرسایش اراده‌ها» است. آمریکا تلاش می‌کند فشار را به ابزار امتیازگیری تبدیل کند؛ ایران تلاش می‌کند هزینه فشار را افزایش دهد. مرحله آینده به یک سؤال اساسی وابسته است: کدام طرف زودتر به این نتیجه می‌رسد که ادامه مسیر، هزینه‌ای بیشتر از تغییر مسیر دارد؟ زیرا در بحران‌های بزرگ، پایان جنگ همیشه زمانی آغاز نمی‌شود که یک طرف شکست بخورد؛ گاهی زمانی آغاز می‌شود که هر دو طرف به این جمع‌بندی برسند که ادامه نبرد، دیگر سودی برابر با هزینه‌های آن ندارد. https://t.me/hamidasefichannel2 صفحه یوتیوب https://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo