هاوڕێی کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشان

حدود صدسال پیش، سپهبد امیر احمدی، فرمانده نیروی قزاق ارتش رضاخان دستورِ به خاک و‌ خون کشاندن آزادی‌خواهان لرستان را دریافت کرد و به سوی لرستان اعزام شد. اسناد نسل‌کشی‌ای که رضاخان به راه انداخت، توسط ویلیام داگلاس، از قضات فدرال امریکا، مدافع حقوق بشر و مخالف برده‌داری در کتاب خاطراتش «سرزمینی‌ شگفت‌انگیز و مردمی مهربان و دوست‌داشتنی» ثبت شده‌است که بخشی از آن را در ادامه می‌خوانیم. (اگر روحیه‌ی حساسی دارید، «پرده‌ی اول» را نخوانید.) پرده‌ی اول: پیرمرد: «سرهنگ (امیر امیراحمدی، معرف به قصاب لرستان) چندین نفر از جوانان ما را که اسیر کرده بود جمع کرد و بلافاصله دستور داد با زغال آتش روشن کنند. من فوراً متوجه شدم در حال تدارک چه جنایت فجیعی است. او دستور داد یک طاوه آهنی بزرگ آماده کنند و طاوه را روی آتش بگذارند تا خوب تفته و قرمز رنگ بشود، آنگاه دستور داد یکی از جوانان لُر را بیاورند. دو نفر سرباز دستهای جوان را محکم گرفتند و سومی هم با یک شمشیر تیز در عقب او ایستاد سپس با اشاره سرهنگ، سرباز جلاد با شمشیر سر جوان را قطع کرد. هنگامی که سر از بدن جدا شد و به کناری افتاد، سرهنگ فریاد کشید: «بدو…بدو» و همزمان یکی از افراد طاوه (ساج نیز گفته میشود تکه فلزی که زیر آن آتش روشن کرده و ‌روی آن نان می‌پزند) سرخ شده را روی گردن بریده چسباند. جسد بی‏سر از جا بلند شد و یکی دو قدم دوید و بعد افتاد. سرهنگ مثل اینکه از این عمل شنیع خود رضایت حاصل نکرده باشد فریاد کشید: «آن جوان بلند قد را بیاورید. فکر می‏کنیم که او بهتر از این‏ها بدود.» خلاصه آن بیچاره را هم آوردند و این بار با دقت بیشتری سر او را بریدند و طاوه آهنی را روی گردن بریده محکوم قرار دادند به طوری‏ که این بار جسد بی‏شتر توانست یکی دو قدم بیشتر بدود، خلاصه این جنایت ادامه پیدا کرد تا اینکه یک بار سرهنگ خودش شخصاً در این عمل شنیع شرکت کرد و این بار خود مسئولیت گذاشتن طاوه آهنی تفته را روی گردن محکوم قبول نمود ولی چون او به موقع نتوانست طاوه را روی گردن بریده قرار دهد، لذا وقتی جلاد سر محکوم را از تن جدا کرد خون از گردن محکوم در حدود یک متر فواره زد و سر و روی او و همه اطرافیان را خونی کرد.» «سرهنگ بعدش چه کرد؟» «او همه گوسفندها، بزها، گاوها و اسبهای ما را فراری داد. روز بعد یک دوجین کامیون آمدند. دار و ندار، وسایل و دام