Ozodbek Zayniddinov | IT Blog

Oxirgi paytlarda vibe coding bilan qilingan loyihalarni juda ko‘p ko‘ryapman. O‘zim ham qiziqib ayrimlarini tekshirib ko‘ryapman va ochig‘i vaziyat biroz jiddiydek. Hozir AI bilan loyiha qilish juda osonlashdi. Bir nechta yaxshi prompt yozasiz, qarabsanki sayt tayyor. Frontend bor, backend bor, database ishlayapti, deploy ham qilingan. Bir qarashda hammasi zo‘r. Men oxirgi vaqtlarda bir nechta shunday loyihalarni ko‘rdim. Ishoning, ko‘p holatda qandaydir kuchli 0-day, murakkab exploit yoki soatlab pentest qilish ham shart emas. Oddiygina sayt qanday ishlashini kuzatib, requestlarni ko‘rib, endpointlarni tekshirib chiqishning o‘zida jiddiy zaifliklar chiqyapti. Ba'zilarida authorization deyarli yo‘q. Ba'zilarida ID'ni almashtirsang boshqa odamga tegishli ma'lumot chiqadi. Ba'zilarida frontendda biror funksiyani yashirib qo‘yilgan, lekin API'ning o‘zi bemalol ishlayveradi. Upload qismi bo‘lsa yana alohida mavzu. Tokenlar, permissionlar, input validation... eng oddiy joylarda xatolar. AI dan foydalanishga umuman qarshi emasman. Aksincha, o‘zim ham juda ko‘p foydalanaman. Hozir dasturchi AI'dan to‘g‘ri foydalansa ishini bir necha barobar tezlashtirishi mumkin. Oldin bir necha kun ketadigan narsani hozir bir soatda qilish mumkin. Lekin AI tezlik berdi degani fundamental bilimlar endi kerak emas deganimas. Ayniqsa xavfsizlik masalasida.