♡ با هم بیندیشیم ♤

«آدم چه دیر می‌فهمد…» از مادر و غذا تا حافظه، فرهنگ، سیاست و وطن قرار است از یک جمله‌ی ساده‌ی سهراب سپهری شروع کنیم: «ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزه…» اما قرار نیست فقط درباره‌ی نوستالژی غذای مادر حرف بزنیم. می‌خواهیم ببینیم پشت «مادر» و «غذا» چه جهان بزرگی از فلسفه، تاریخ، سیاست، جامعه‌شناسی، اسطوره و فرهنگ پنهان شده است. در این مجموعه، از ایران باستان تا جهان امروز، سراغ این پرسش‌ها می‌رویم: ۱. غذا فقط غذا نیست غذا از یک نیاز زیستی چگونه تبدیل به معنا، لذت، فرهنگ و هویت می‌شود؟ ۲. نخستین جهان ما؛ مادر و خانه انسان پیش از آنکه جهان را بشناسد، خانه و مادر را تجربه می‌کند. خانواده چگونه نخستین مدرسه‌ی انسان می‌شود؟ ۳. بوی غذا و حافظه‌ی کودکی چرا عطر یک غذای سنتی می‌تواند سال‌ها بعد ما را به خانه، مادر و کودکی برگرداند؟ حافظه چه نسبتی با بدن و حواس دارد؟ ‏ ‌‌╭┅──────╮  @iraannni🇮🇷🇮🇷🇮🇷 ╰──────┅╯ ۴. مادر؛ نخستین حافظ فرهنگ زبان، قصه، لالایی، آیین، آداب، غذا و ارزش‌ها چگونه از نسل مادران به نسل بعد منتقل می‌شوند؟ ۵. مادر و قدرت؛ آیا سیاست از خانه شروع می‌شود؟ قدرت فقط در کاخ و حکومت نیست. خانواده، تربیت، خویشاوندی و پرورش نسل آینده چگونه بر جامعه و سیاست اثر می‌گذارند؟ ۶. زنان و مادران در تاریخ ایران از ایران باستان تا دوره‌های بعد؛ جایگاه زنان در خانواده، اقتصاد، مالکیت، دربار، جانشینی و مناسبات قدرت چگونه بوده است؟ ۷. مادران در اسطوره‌های ایرانی از فرانک و رودابه و تهمینه تا دیگر زنان شاهنامه؛ مادر چگونه حافظ تبار، فرهنگ و گاهی حتی آینده‌ی سیاسی یک سرزمین می‌شود؟ ۸. سفره‌ی ایرانی؛ تاریخ روی میز گندم، نان، برنج، گوشت، گیاهان، ادویه و غذاهای محلی؛ چگونه اقلیم، کشاورزی، تجارت، مهاجرت و جنگ، سفره‌ی ایرانی را ساخته‌اند؟ ۹. نان و سیاست از نان و مالیات در جهان قدیم تا قحطی، گرانی، فقر و امنیت غذایی در جهان جدید؛ چرا «نان» همیشه یک مسئله‌ی سیاسی بوده است؟ ۱۰. غذا، طبقه و قدرت چه کسی چه می‌خورد؟ غذا چگونه می‌تواند نشانه‌ی طبقه، ثروت، فقر، منزلت و سبک زندگی باشد؟ ۱۱. جنگ، قحطی و حافظه‌ی غذایی ملت‌ها وقتی جنگ و بحران به سفره وارد می‌شود، چه چیزی در حافظه‌ی نسل‌ها باقی می‌ماند؟ چرا بعضی غذاها یادآور رنج و بعضی دیگر یادآور نجات‌اند؟ ۱۲. مهاجرت؛ وقتی آدم و

📰 سازندگی: پزشکیان با استعفای محمدباقر ذوالقدر از دبیری شورای ‌عالی امنیت ملی مخالفت کرده و به او گفته که کماکان به مأموریت محول‌شده با قوت و قدرت ادامه دهد @KhabarOnline_ir | Khabaronline.ir

فصل اول غذا فقط غذا نیست سهراب می‌نویسد: «آدم چه دیر می‌فهمد… من چه دیر فهمیدم که انسان یعنی عجالتاً… ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزه…» شاید اگر این جمله را سرسری بخوانیم، فقط یک حس نوستالژیک از خانه و غذای مادر بگیریم. اما چرا سهراب «مادر» را کنار «غذا» می‌گذارد؟ چون غذا برای انسان فقط چیزی نیست که گرسنگی را برطرف کند. حیوان می‌خورد تا زنده بماند؛ اما انسان علاوه بر خوردن، به غذا معنا می‌دهد. ما برای غذا اسم می‌گذاریم، آن را با خاطره پیوند می‌دهیم، برایش آیین می‌سازیم، در مناسبت‌های مذهبی و ملی غذای خاص می‌پزیم، سفره می‌اندازیم، مهمان دعوت می‌کنیم و حتی با یک غذا می‌توانیم به یک شهر، یک قوم یا یک خانواده تعلق پیدا کنیم. کسی ممکن است سال‌ها از خانه‌اش دور باشد، اما با بوی یک خورش یا نان تازه، ناگهان به کودکی برگردد. اینجا دیگر مسئله فقط «غذا» نیست. غذا تبدیل به حافظه شده است. از بدن تا فرهنگ انسان با بدنش جهان را تجربه می‌کند. پیش از آنکه کودک بتواند درباره‌ی «خانه» یا «وطن» حرف بزند، خانه را با حواسش تجربه کرده است: صدای مادر، بوی خانه، لمس آغوش، طعم شیر، بوی نان و غذایی که در آشپزخانه پخته می‌شود. به همین دلیل، بعضی از عمیق‌ترین خاطرات ما اصلاً خاطرات کلامی نیستند؛ خاطرات حسی‌اند. ممکن است تصویر یک روز از کودکی را فراموش کرده باشیم، اما بوی غذایی خاص هنوز بتواند همان احساس را در ما زنده کند. غذا از همین‌جا وارد قلمرو فرهنگ می‌شود. ما فقط نمی‌پرسیم «چه چیزی بخوریم؟» می‌پرسیم: چه زمانی بخوریم؟ با چه کسی بخوریم؟ چه غذایی برای عید درست کنیم؟ چه غذایی برای عزاداری؟ چه غذایی برای مهمان؟ چه غذایی متعلق به شهر و خانواده‌ی ماست؟ پس غذا بخشی از نظام معنای ماست. و اینجا سیاست آرام‌آرام وارد می‌شود شاید عجیب باشد، اما تاریخ سیاست را می‌شود تا حدی از تاریخ غذا هم خواند. گندم، نان، آب، زمین، کشاورزی، مالیات، تجارت و قحطی همیشه فقط مسائل اقتصادی نبوده‌اند؛ با قدرت سیاسی گره خورده‌اند. حکومت‌ها باید بتوانند جمعیت را تغذیه کنند. کمبود غذا می‌تواند نارضایتی اجتماعی ایجاد کند و کنترل منابع غذایی می‌تواند به ابزار قدرت تبدیل شود. پس «سفره» فقط یک امر خصوصی نیست. سفره، جایی است که اقتصاد و سیاست خودشان را در زندگی روزمره نشان می‌دهند. سیاستمدار ممکن اس